Էնդոմետրիումի հիվանդությունների ախտորոշումը թույլ է տալիս հայտնաբերել ներարգանդային լորձաթաղանթի ախտաբանությունը: Արգանդի լորձաթաղանթի հիմնական գործառույթը բեղմնավորված ձվաբջջի իմպլանտացիան է և նրա ամրացումը արգանդի պատին: Պլացենտայի ձևավորման ժամանակ էնդոմետրիումը մտնում է նրա կազմության մեջ՝ արյունատար անոթներով ապահովելով պտղին սննդանյութերի և թթվածնի մատակարարմամբ:

Հորմոնալ ֆոնի ազդեցությամբ լորձաթաղանթում ընթանում են ցիկլիկ փոփոխություններ։ Էնդոմետրիումը կազմված է 2 շերտից՝ բազալ և ֆունկցիոնալ: Առաջինն իրականացնում է վերականգնողական գործառոււյթը, երկրորդը մշտական չէ։

Էնդոմետրիումի ախտաբանությունը

Էնդոմետրիումի ախտաբանության հիմնական պատճառը պրոգեսթերոնի և էսթրոգենի արտադրման դիսբալանսն է իմունիտետի իջեցման ֆոնին: Ամենատարածված ախտաբանություններն են.

• հիպերպլազիան,
• հիպոպլազիան,
• քաղցկեղը (ադենոկարցինոմա),
• էնդոմետրիոզը,
• էնդոմետրիտը։

Հիվանդություններին հաճախ նպաստում են բորբոքային և վարակիչ հիվանդությունները: Դրանք արտահայտվում են արյունահոսությամբ և որովայնի ստորին հատվածի ցավերով:

Հիվանդությունների առանձնահատկությունները

Հիպերպլազիան էնդոմետրիումի հաստացումն է բջիջների ակտիվ կիսման պատճառով: Հասարակ ձևը փոխվում է չարորակի 1-2 տոկոս դեպքերում, բարդը՝ ավելի հաճախ:

Էնդոմետրիումի քաղցկեղը հաճախ զարգանում է դաշտանադադարի շրջանում:

Էնդոմետրիոզի ժամանակ լորձաթաղանթը տարածվում է նորմալ սահմաններից դուրս: Հիվանդության ամենատարածված ձևը գենիտալն է։

Արգանդի լորձաթաղանթի վարակային ախտահարումը կոչվում է  էնդոմետրիտ: Այն առաջացնում են հեշտոց թափանցած վարակները, վիրուսները, սնկերը:

Ախտորոշման մեթոդները

• Ախտորոշիչ քերում,
• ասպիրացիա,
• ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ),
• ռադիոիզոտոպային հետազոտություն,
• հիստերոսալպինգոգրաֆիա։

Ախտորոշիչ քերումը էնդոմետրիումի շերտի հեռացումն է, որը նշանակվում է ցիկլի կոնկրետ օրերին՝ դաշտանային նախքան արյունահոսության սկզիբը: Լորձաթաղանթն ամբողջությամբ հեռացվում է նորագոյացությունների և ախտաբանական օջախների հետ, որն ուղարկվում է բջջաբանական հետազոտության։

Ասպիրացիայի օգնությամբ հայտնաբերվում է էնդոմետրիումի հիպերպլազիան և վերահսկվում է ընթացիկ թերապիայի արդյունավետությունը: Ցիկլի երկրորդ փուլում արգանդի խոռոչից արտածծվում է անհրաժեշտ նյութ՝ ցիտոլոգիական հետազոտության համար:

Էնդոմետրիումի ՈՒՁ հետազոտության ժամանակ օգտագործվում է տրանսվագինալ սենսոր (դատչիկ): Այս հետազոտությամբ կարելի է պարզել ախտաբանության առկայությունը, պոլիպները, լորձաթաղանթի հաստացումը:

Ռադիոիզոտոպային հետազոտությամբ ճշգրտվում է ախտաբանական գործընթացի ակտիվությունը: Երակով ներմուծվում է ռադիակտիվ ֆոսֆորի անվտանգ չափաբաժին, որը թափանցում է միայն էնդոմետրիումի վնասված բջիջների մեջ:

Հիստերոսալպինգոգրաֆիան իրականացվում է ՈՒՁՀ  կամ ռենտգեն հսկողությամբ: Արգանդի խոռոչը լցվում է կոնտրաստ նյութով, բժիշկը գնահատում է օրգանի չափերը, փոփոխությունները:

Էնդոմետրիումի ցանկացած ախտաբանության վաղ հայտնաբերման ժամանակ բուժումն ավելի արդյունավետ է, քան բարձիթողի դեպքերում: