Հեշտոցի պատերի իջեցումը ախտաբանական վիճակ է, որի ժամանակ տեղի են ունենում կնոջ սեռական ներքին օրգանների դիրքի տեսանելի և ֆիզիոլոգական փոփոխություններ: Հեշտոցի պատերի իջեցումը հիմնականում հանդիպում է 50 տարեկանն անց կանանց մոտ: Պատճառը հաճախակի ծննդաբերությունների արդյունքում մկանների թուլացումն է: Բայց երբեմն այն դիտվում է նաև երիտասարդների մոտ. այս դեպքում նպաստող գործոն են նստակյաց աշխատանքը, ժառանգական նախատրամադրվածությունը, անկանոն սեռական կյանքը: Հազվադեպ այս ախտաբանությունն արտահայտվում է ներարգանդային կյանքում և առաջացնում է միզասեռական համակարգի զարգացման շեղումներ: Պատճառը մոր հիվանդություններն են հղիության ընթացքում և այլ գործոնները:

Կլինիկական ախտանշանները.

• Ձգող ցավեր որովայնի ստորին շրջանում,
• դաշտանային ցիկլի խանգարում,
• անմիզապահություն կամ՝ հակառակը,
• տհաճ զգացողություն, այրոց, քոր՝ ինտիմ օրգանների շրջանում
• չորություն,
• դեֆեկացիայի խանգարում,
• մեթիորիզմ,
• ցավ և տհաճություն՝ սեռական հարաբերության ժամանակ,
• օրգազմի բացակայություն,
• սեռական օրգանում օտար մարմնի զգացողություն։

Բուժման բացակայության դեպքում կարող են զարգանալ.
 

• Արգանդի պրոլափս,
• սեռական հարաբերության ժամանակ՝ դիսկոմֆորտ, կամ՝ հարաբերություններից հրաժարում,
• մեզի և կղանքի ակամա արտազատում,
• անպտղություն
• օրգանների դիրքի փոփոխություն։

Դասակարգումը

• Առաջին փուլ։ Արգանդի վզիկը տեղակայված է շեքից 2-3 սմ վերև, առկա է սեռական ճեղքի լայնացում, որը փակվում է մկանների կծկման ժամանակ: Կինը ցավ է զգում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և սեռական հարաբերության ժամանակ: Կարող է լինել հաճախացած, ցավոտ միզարձակում:
• Երկրորդ փուլ։ Ախտաբանությունը զննման ժամանակ հայտնաբերում է բժիշկը: Այս փուլում արգանդի վզիկը հայտնվում է հեշտոցում, դիտվում են ուժեղ ցավեր, որոնք ավելի են սաստկանում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ:
• Երրորդ փուլ։ Թուլացած պատերն այլևս ի վիճակի չեն պահելու արգանդի վզիկի և արգանդի անշարժությունը: Կարող են զարգանալ վարակ և քրոնիկ բորբոքական գործընթացներ:  Հորմոնալ փոփոխքւթյունն առաջացնում է դաշտանի խանգարում: Ցանկացած շարժում ցավոտ է, և կինն ինքնուրույն չի կարողանում տեղաշարժվել:
• Չորրորդ փուլ։ Զարգանում է արգանդի և հեշտոցի պատերի պրոլափս։

Գինեկոլոգները տարբերում են հիվանդության 2 տեսակ.

• Ցիստոցելե․ տեղի է ունենում առաջային պատերի իջեցում և միզապարկը թեքվում է դեպի հեշտոց։
• Ռեկտոցելե․ հետին պատն է դեպի ներքև թեքվում, թեքվում է ուղիղ աղին, կղանքային մասսաները կուտակվում են, դիտվում է մշտական փորկապություն։
   

Պատճառները  

• Կոնքի մկանների ատրոֆիա. զարգանում է 50 տարեկանն անց կանանց մոտ,
• մկանների թուլացում՝ ոչ ակտիվ ապրելակերպի արդյունքում,
• շարակցական հյուսվածքի դիսպլազիա,
• ներքին օրգանների և հյուսվածքների բնածին հիվանդություններ,
• ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություն,
• սեռական օրգանների մեխանիկական վնասում,
• հորմոնալ ֆոնի խանգարումներ,
• ախտաբանական ծննդաբերություններ՝ կապված խոշոր պտղի հետ,
• կարճ ժամանակահատվածում 2 ծննդաբերություն,
• մեկից ավելի աբորտներ,
• սեռական օրգանների հետ կապված վիրահատություններ,
• կենտրոնական նյարդային համակարգի հիվանդություններ (ինսուլ),/
• ավելորդ քաշ,
• փորկապություն, աղիների հիվանդություններ,
• քաշի կտրուկ նվազում,
• ներորովայնային ճնշման բարձրացում՝ ասթմայի, բրոնխ-թոքային հիվանդությունների ժամանակ,
• երկար ժամանակ սեռական կյանքի բացակայություն,
• հաճախակի և շափազանց ակտիվ սեռական հարաբերություններ։

Ախտորոշումը

Գինեկոլոգի զննում, ուլտրաձայնային հետազոտություն, հետազոտություն տրանսվագինալ եղանակով (տվիչը մտցվում է սեռական ուղիներ), ուրոլոգի խորհրդատվություն:

Բուժումը

Վաղ հայտնաբերման դեպքում կարելի է կոնսերվատիվ բուժմամբ կարգավորել վիճակը: Նշանակվում են հակաբորբոքիչներ, վիտամիններ և այլն: Վերականգնմանն օգնում են կանոնավոր մարզումները՝ հատկապես շեքի շրջանում․ դրանցից է միզարձակման ընթացքում մի քանի անգամ այն դադարեցնելը՝ 10 վրկ և, գնալով՝ ավելացնելը:

Արդյունքի բացակայության դեպքում իրականացվում է վիրահատական միջամտություն: