Պտղի հիպօքսիան հղիության ժամանակ ախտաբանական վիճակ է, որի ընթացքում պտուղն զգում է թթվածնի սուր կամ քրոնիկ անբավարարություն: Թթվածնի մակարդակի նվազումն արյան մեջ բերում է նյութափոխանակության խանգարման և բջիջների վնասման, առաջին հերթին՝ նյարդային բջիջների: Մեծ նշանակություն ունեն հիպօքսիայի արտահայտման աստիճանը և տևողությունը:

Հիպօքսիայի պատճառները.

• արգանդի պատռվածքը,
• ծննդաբերության ժամանակ արգանդի հիպերստիմուլյացիան
• պլացենտայի վաղաժամ անջատումը,
• պորտալարով արյան հոսքի խանգարումը, որի պատճառները կարող են լինել պորտալարի փաթաթվելը, ճնշվելը, անկումը,
• արգանդ-պլացենտար անբավարարությունը,
• ծխելը,
• մոր սիրտ-անոթային և շնչական համակարգի հիվանդությունները,
• պտղի բնածին գենետիկ և ոչ գենետիկ արատները,
• մոր մոտ` սակավարյունությունը:

Ախտանիշները`

• պտղի մոտ սրտային ռիթմի խանգարումները՝ սրտի կծկումների հաճախացումը կամ դանդաղումը,
• պտղի շարժունակության նվազումը,
• մեկոնիումի (առաջնային կղանք) ներկայությունը` պտղաջրերում:

Ախտորոշումը.

• hղիության ժամանակ՝ արգանդի, պտղի և պորտալարի խոշոր անոթներում արյան հոսքի ուլտրաձայնային դոպլերոմետրիա,
• ծննդաբերության ժամանակ օգտագործվում են հատուկ բժշկական հարմարանքներ՝ ֆետալ մոնիտորներ, որոնք հնարավորություն են տալիս վերահսկել մոր և պտղի կենսական ցուցանիշները: Պտղի հիպօքսիայի նշաններ են բրադիկարդիան՝ սրտի կծկումների 110-ից ցածր դանդաղումը և տախիկարդիան՝ սրտի կծկումների հաճախացումը 160-ից ավելի` մեկ րոպեում: Նորմայում ևս սրտի զակերի հաճախականությունը կարող է տատանվել, սակայն հիպօքսիայի դեպքում այն կայուն է՝ պտղի շարժական ակտիվության ճնշման պատճառով: Բացի այդ, պտղի մոտ արգանդի կծկումների հետ կապ չունեցող բրադիկարդիայի հանկարծ ի հայտ եկող էպիզոդները նույնպես պտղի թթվածնային պակասի նշան են,
• ծննդաբերության ժամանակ պորտալարային արյան հետազոտությամբ կարելի է որոշել թթվածնի քանակն արյան մեջ:

Պտղի հիպօքսիայի բուժումը

Բուժումը կախված է հիպօքսիայի պատճառից: Հիպօքսիայի առաջին աստիճանը, որն ի հայտ է եկել մոր ծխելու, թարմ օդում քիչ լինելու պատճառով, կարելի է կարգավորել առողջ ապրելակերպով: Եթե պատճառը ապագա մոր քրոնիկ հիվանդություններն են, ապա, առաջին հերթին, պետք է բուժել այդ հիվանդությունները

Պտղի հիպօքսիայի շտապ օգնությունը

• Հղիի կողքի պառկելը լավացնում է արգանդի արյան շրջանառությունը և նվազեցնում հիպօքսիայի արտահայտումը:
• Օքսիգենոթերապիա, հղիին քթային կաթետրով կամ դիմակով թթվածնի մատակարարում:
• Պլազմային փոխարինող լուծույթների ներերակային ներարկումներ:
• Ծննդաբերության դրդման միջոցառումների դադարեցում:
• Եթե հիպօքսիան սուր զարգացում ունի, օրինակ, առկա է պլացենտայի վաղաժամ անջատում, իրականացվում է կեսարյան հատւմ: Ծննդաբերությունն արագացնելու համար հազվադեպ կիրառում են վակուումային էկստրակտոր կամ մանկաբարձական սեղմակներ:
Նորածինների հիպօքսիայի բուժումը որոշ չափով տարբերվում է. արդեն ծնված երեխային, ի տարբերություն պտղի, կարելի է անմիջապես խոնավացրած թթվածին տալ և անցկացնել ինտենսիվ բուժական միջոցառումներ: