2020 Մար 11, Չորեքշաբթի
Կրելախախտերը լինում են սովորույթային, երբ այն կրկնվում է մի քանի անգամ և գրեթե հղիության նույն ժամկետներում: Հիմնականում հղիությունը նման դեպքերում կարող է ընդհատվել 12-20 շաբաթականում:
Որո՞նք են կրելախախտի պատճառները:
Կրելախախտի պատճառ կարող են լինել կնոջ մոտ առկա հորմոնալ խանգարումները, իմունոլոգիական հակամարտությունները, վարակները, կնոջ մոտ սեռական հասունացման խանգարումները, սեռական համակարգի գենետիկորեն պայմանավորված շեղումները և այլն: Կրելախախտին կարող են նպաստել սթրեսները:
Ո՞րն է կրելախախտի և վիժման տարբերությունը:
Վիժումները կարող են լինել անսպասելի, էպիզոդիկ, հանկարծակի, ինչ-որ պատճառներից և ընդամենը 1-2 անգամ, իսկ կրելախախտը սովորութային է՝ 3-4 անգամ և ավելի:
Կրելախախտի ժամանակ կնոջ մոտ, անկախ պատճառներից, հղիությունը մինչև վերջ պահպանելն անհնար է:
Վիժման վտանգները և վիժումները հիմնականում լինում են առաջին եռամսյակում՝ մինչև հղիության 12-րդ շաբաթը: Պատճառ կարող են լինել վարակները, անհամատեղելիությունը, տրոմբոֆիլիան և այլն:
Մինչև 20 շաբաթական հղիության ընդհատումը համարվում է վիժում, իսկ 22 շաբաթականն անց ընդհատումը, ըստ Միջազգային բժշկական ասոցիացիայի դասակարգման, համարվում է վաղաժամ ծննդաբերություն:
Ի՞նչ հետազոտություններ են իրականացվում:
Կատարվում է ուլտրաձայնային հետազոտություն, հսկվում է պտղի զարգացումը:
Հղիության ընդհատումների հաճախ հանդիպող պատճառ է, այսպես կոչված, պլացենտար ինֆարկտը, որում դերակատարում ունեն մակարդելության գործոններով պայմանավորված խնդիրները: Ուստի բոլոր հետազոտությունները, որոնք իրականացվում են հղիության ընդհատումների ժամանակ, նման են այն հետազոտություններին, որոնք կատարվում են միոկարդի ինֆարկտի ժամանակ:
Ախտանշան են ընդհանուր անհանգստությունը, պարբերական բնույթ կրող ցավերը, սեռական օրգաններից արտադրությունը, պտղի խաղի թուլացումը: Այս բոլորը կարող են արգանդի լարվածության նշան լինել, որի դեպքում հարկ է դիմել բժշկի, և 80 տոկոս դեպքերում հնարավոր կլինի կանխել կրելախախտը:
Ինպե՞ս է կազմակերպվում հսկողությունը:
Հղիի մոտ ուղեկցող հիվանդությունների առկայության դեպքում հսկողությունն իրականացվում է ոչ թե մեկ բժշկի կողմից, այլ դրսևորվում է թիմային մոտեցում: Կնոջ մոտ հղիությանն ուղեկցող առավել հաճախ հանդիպող հիվանդություններից են վահանաձև գեղձի ախտահարումները, շաքարային դիաբետը, սրտանոթային հիվանդությունները և այլն: Նման դեպքերում գինեկոլոգի հետ թիմային աշխատանքում ընդգրկվում են համապատասխան նեղ մասնագետները, վերոնշյալ դեպքերում` էնդոկրինոլոգը, սրտաբանը: Ի դեպ, մեր կլինիկան ունի շաքարային դիաբետով տառապող հղիների հսկողության կազմակերպման մեծ փորձ:
Ինչպե՞ս կանխարգելել կրելախախտը:
Կնոջ մոտ կրելախախտին նպաստող խնդիրների առկայության դեպքում անհրաժեշտ է կազմակերպել բուժում (հորմոնալ թերապիա և այլն), որպեսզի հղիությունը հնարավոր լինի հասցնել մինչև 10-15 շաբաթական և ներքին օղի վրա կար դրվի:
Կրելախախտին հակված կանանց հղիության ժամանակ հարկ է պահպանել ֆիզիկական պասիվ վիճակ` անգամ անկողնային ռեժիմ, պետք է հետևել աղիների ժամանակին գործելուն, վիտամիններ ընդունել և այլն: Կարևոր է նաև հղիի սոցիալական ապահովվածությունը, որ ընտանիքը ճիշտ վերաբերմունք ունենա նրա նկատմամբ, բարի մթնոլորտ տիրի ընտանիքում:
Հղին հաճախ պետք է այցելի բժշկին, որպեսզի վերահսկվի արգանդի վզիկի վիճակը, և երբ սկսի այն կարճանալ, ժամանակին դրվի ներքին օղի կարը:
28 շաբաթականն անց հղիների մոտ հարկ է միշտ պատրաստ լինել ծննդաբերության:
Ինչպե՞ս կազմակերպել կրելախախտի բուժումը:
Քանի որ կրելախախտի դեպքում կինը գրեթե չի զգում, որ իր մոտ վիժում է սկսում, կծկանքներն ու վզիկի բացվածքի առաջացումը կարող են անցավ լինել, հղին պետք է մշտապես հսկվի և 14-15 շաբաթականում կար դրվի ներքին օղի վրա: Այդ ժամկետին հասցնելը կարևոր է այն պատճառով, որ ներքին օղի ձևավորումն ավարտվում է հենց այդ ժամանակ: Լինում են դեպքեր, երբ ոչ մի կերպ չի հաջողվում կանխել կրելախախտը:
Մերի Սոսի Թադևոսյան,
Մոր և մանկան առողջության պահպանման գտահետազոտական կենտրոնի մանկաբարձ-գինեկոլոգ
Յուրաքանչյուր նման պատմության մեջ կա հավատ, համբերություն և մեծ ճանապարհ, իսկ ամենակարևորը՝ ճիշտ մասնագիտական ուղեկցություն...
Կարդալ ավելին»
1. Արդյո՞ք կարելի է հղիության ընթացքում այցելել ատամնաբույժի: Այո, իհարկե: Հղիության ընթացքում կարելի է և նույնիսկ ցուցված է այցելել ատամնաբույժի: Ատամների խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է ավելի ռիսկային լինել, քան բուժումը: 2. Հղիության ո՞ր եռամսյակն է ամենահարմարը և անվտանգը ատամնաբույժի այցելելու համար: Ատամնաբույժի այցելելու ամենաապահով և հարմար ժամանակը 2-րդ եռամսյակն է, երբ արդեն պտղի օրգանները ձևավորված են: 1-ին եռամսյակ` միջամտություններ իրականացվում է միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում (ցավ, վարակ, թարախակալում ունեցող բորբոքում) : Առաջնահերթությունը տրվում է մորը: 3-րդ եռամսյակ` ավտանգ ժամանակաշրջանն է միաջամտություններ իրականացնելու համար : Կարևորագույն պայմանը, որին հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել հղիի դիրքն է միջամտությունների աթոռին : Ցանկալի է աշխատել նստած, երկար ժամանակով չպառկեցնել: 3. Կարելի՞ է բուժել կամ հեռացնել ատամ հղիության ընթացքում: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է հեռացնել, բուժել ատամ, քանի որ երբեմն խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է հանգեցնել շատ ավելի վտանգավոր ելքի: 4. Ի՞նչ անզգայացում է իրականացվում ատամնաբուժական միջամտություն կատարելու դեպքում: Օգտագործվում է հղիության ընթացքում անվտանգ համարվող տեղային անզգայացնող միջոցներ : Դեղամիջոցը արագ դուրս է գալիս օրգանիզմից, կարելի է ասել պլացենտայի բարիերը չանցնելով: Ավելի ապահով է ճիշտ ցավազրկումը, քան ցավին դիմանալը: Սթրեսը վտանգ է պտղի համար: 5. Արդյո՞ ք վնասակար է ատամների պլոմբավորման ընթացքում կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպը: Ատամի պլոմբավորման ժամանակ կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպի կիրառումն անվնաս է, գործում է տեղային, չի անցնում ամբողջ օրգանիզմով և չի հասնում պտղին: 6. Կարելի՞ է արդյոք հղիության ընթացքում կատարել ատամների ռենտգեն հետազոտություն: Հղիության ընթացքում հրատապ իրավիճակներում թույլատրվում է կատարել ռենտգեն հետազոտություն : Պետք է նշել , որ ժամանակակից սարքավորումները ունեն շատ ցածր ճառագայթում : Ռենտգեն հետազոտություն իրականացնելու ժամանակ հղին պարտադիր հագնում է պաշտպանիչ կապարե գոգնոց : 7. Ի՞նչ միջամտություններ չի կարելի իրականացնել հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում ցանկալի է խուսափել վիրաբուժական ( իմպլանտացիա, լնդային, ծնոտային վիրահատություններ…), կոսմետիկ (ատամների ձևի, գույնի, դեֆեկտների շտկում, լնդերի էսթետիկ միջամտություններ, զարդերի տեղադրում…) միջամտություններից: 8. Կարելի՞ է արդյոք մաքրել ատամնաքարերը և ատամնափառը: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է և պարտադիր է ատամնաքարերի, ատամնափառի մաքրումը, քանի որ դրանք հանդիսանում են վարակի առաջնային օջախ և կարող են հեշտությամբ տարածվել արյան միջոցով, վնասել ինչպես մորը այնպես էլ պտղին: Ատամնաքարերի և ատամնափառի հեռացումը կատարվում է հետևյալ տարբերակներով. ուլտրաձայնային մաքրում, հատուկ մածուկներով փայլեցում (փոլիշ), air-flow մաքրում (տեխնիկան կիրառվում է ատամների և միջատամնային անհասանելի հատվածների մաքրման համար) : Վերը նշված գործընթացները անվնաս են և նպաստում են բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավմանը: 9. Ատամի ցավի դեպքում կարելի՞ է օգտագործել ցավազրկող դեղեր: Այո, կան դեղահաբեր որոնք թուլատրելի են, սակայն ցավազրկողն ընդունելուց առաջ պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: 10. Ինչո՞ւ է հղիության ընթացքում հաճախ առաջանում լնդերի արյունահոսություն: Հորմոնալ փոփոխությունները որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում հղիության ընթացքում նպաստում են լնդերի արյունահոսության առաջացման: 11. Ինչպե՞ս խնամել ատամնաշարը և բերանի խոռոչը հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես ատամների, այնպես էլ լնդերի առողջության վրա, սակայն ճիշտ խնամքը մեզ թույլ կտա խուսափել արյունահոսություններից, տհաճ համի, հոտի զգացումից, հետագա բարդություններից: Ուստի խորհուրդ է տրվում ատամները լվանալ օրական առնվազն երկու անգամ, կատարել խոտաբույսերով պատրաստված թուրմով ողողումներ, սահմանափակել շաքարային սնունդը, նախապատվությունը տալ կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ մթերքներին: Սիրելի հղիներ, ևս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ յուրաքանչյուր եռամսյակում կարևոր է այցելել ատամնաբույժի, անցնել համապատասխան զննում, խորհրդատվություն բարդացումներից խուսափելու համար: Հիշեք ավելի անվտանգ է ժամանակին խնդրի կանխումը:
Կարդալ ավելին»39 տարեկան կինը, ով շուրջ 4 տարի տառապել է անպտղությամբ, դիմել է մեր կլինիկա։ Կատարվել են......
Կարդալ ավելին»