2020 Դեկ 24, Հինգշաբթի
Ի՞նչ է էմբրիոնի կրիոկոնսերվացիան:
Էմբրիոնի կրիոկոնսերվացիան արտամարմնային բեղմնավորման (ԱՄԲ) միջոցով ստացված էմբրիոնների սառեցումը և պահպանումն է, որոնք ապասառեցումից հետո, եթե մնում են կենսունակ, օգտագործվում են հետագա սաղմի տեղադրումների ժամանակ:
Ե՞րբ է կատարվում սաղմի սառեցումը:
Էմբրիոնների սառեցումը կարևոր է այն զույգերի համար, որոնք էմբրիոնի թարմ տեղադրումից հետո ունենում են քանակով շատ կենսունակ էմբրիոններ, որոնք ենթարկվում են կրիոկոնսերվացիայի՝ հնարավորություն տալով դրանք օգտագործել հետագայում: Այդ պատճառով մնացած էմբրիոնները ենթարկվում են կրիոկոնսերվացիայի, և, հղիություն չգրանցվելու դեպքում, հետագայում սաղմերի ապասառեցումից հետո պացիենտին կրկին կատարվում է սաղմի տեղադրում: Դա հնարավորություն է տալիս կրկնակի և ավելի անգամ փորձեր կատարել` հղիանալու նպատակով:
Սաղմերի կրիոկոնսերվացիան կարևորություն ունի նաև այն դեպքում, երբ այդ ցիկլում կնոջ օրգանիզմը դեռևս պատրաստ չէ հղիության: Ինչպես հայտնի է, էմբրիոնների որակը շատ կարևոր է հղիության և նրա հետագա զարգացման համար, սակայն ոչ պակաս կարևոր է նաև արգանդի լորձաթաղանթի վիճակը, արդյո՞ք այն պատրաստ է այդ ցիկլում ընդունել տվյալ էմբրիոնին (սաղմի իմպլանտացիայի կատարման): Այդ պատճառով, եթե արգանդում լինում են ձևաբանական փոփոխություններ (օրինակ` արգանդի միոմա, պոլիպ), որոնք կարող են առաջացնել արգանդի խոռոչի ձևախախտումներ, կարելի է սառեցնել էմբրիոնները և կնոջ մոտ խնդիրները վերացնելուց հետո (միոմայի, պոլիպի հեռացում), երբ լորձաթաղանթն արդեն պատրաստ լինի էմբրիոնի տեղադրմանը, կատարել ապասառեցում ու էմբրիոնի տեղադրում:
Ինչի՞ց է կախված արգանդի լորձաթաղանթի պատրաստ լինելը:
Հաճախ լինում են դեպքեր, երբ տվյալ ցիկլում լորձաթաղանթը եռաշերտ չէ, այսինքն, անհամասեռ է և նրա հաստությունը չի համապատասխանում տեղադրման պատուհանի համար: 8 մմ-ից պակաս հաստությամբ լորձաթաղանթը համարվում է ոչ նպատակահարմար` էբրիոնի իմպլանտացիայի համար: Արդյունավետության տոկոսային հավանականությունը կտրուկ իջնում է: Այդ պատճառով գործընթացը կատարվում է բժիշկ-վերարտադրողաբանների հսկողությամբ՝ ամբողջ ցիկլի ընթացքում, և միայն լորձաթաղանթը պատրաստ լինելու դեպքում է էմբրիոնը տեղադրվում:
Սաղմի սառեցման ի՞նչ այլ պատճառներ կարող են լինել:
Կրիոկոնսերվացիան կարևոր է նաև այն էմբրիոնների համար, որոնք նախապես անցնում են նախաիմպլանտացիոն գենետիկ թեստավորում: Երբ կատարվում է էմբրիոնի տրոֆէկտոդերմայի բիոփսիա, մոտավորապես 2 շաբաթ անհրաժեշտ է, որպեսզի այդ գենետիկ հետազոտության արդյունքները հայտնի դառնան, իսկ, քանի որ էմբրիոնն այդքան երկար ինկուբացիոն պայմաններում պահել չի կարելի, այն սառեցվում է: Թեստավորում անցնելուց հետո էմբրիոններից ընտրվում է լավագույնը, ապասառեցվում և հետո միայն տեղադրվում հաջորդ ցիկլում:
Որքա՞ն ժամանակ կարելի է պահել սառեցված սաղմը և ինչպե՞ս է այն պահպանվում:
Այն կարելի է պահել երկար, սակայն պահպանվում է այնքան, որքան պետք է տվյալ իրավիճակում:
Ցանկացած կենսանյութ պահվում է հատուկ կրիոդյուառներում, ազոտի մեջ:
Որքանո՞վ է ապասառեցումից հետո պահպանվում սաղմի կենսունակությունը:
Սաղմի կենսունակությունը ապասառեցումից հետո պահպանվում է 90 տոկոսով: էմբրիոնները հիմնականում վերականգնվում են:
Որքանո՞վ է կարևորվում սաղմի կրիոկոնսերվացիայի դեպքում տարիքը և կոնկրետ ժամանակահատվածը:
Սաղմի սառեցումը հաճախ կատարվում է վերարտադրողական խնդիրների ժամանակ: Կրիոկոնսերվացիան նպատակահարմար է կատարել մինչև 35 տարեկան պացիենտների մոտ՝ գենետիկ խնդիրներից խուսափելու նպատակով: 35-ից բարձր տարիքում 3-4 անգամ ավելանում է գենետիկ անոմալիաներով էմբրիոնների ստացման վտանգը, որը կարող է բերել թե՛ հղիություն չգրանցվելուն, թե՛ հղիության զարգացման խախտման և, ամենավտանգավորը, պտղի զարգացման արատների:
Ինչպիսի՞ն է սաղմի տեղադրման արդյունավետությունը:
Աշխարհում, ԱՄԲ ասպարեզում, մեծ նախապատվություն են տալիս կրիոկոնսերվացիային: Այդ պատճառով ներկայում, շատ դեպքերում, հենց տվյալ ցիկլում թարմ սաղմը չի տեղադրվում, այլ կատարվում է էմբրիոնների կրիոկոնսերվացիա, և հետագայում էմբրիոնը տեղադրվում է պացիենտին լիարժեք նախապատրաստումից հետո: Սառեցնում են էմբրիոնները, և կնոջ արգանդի էնդոմետրիումի համար ամենանպաստավոր ժամանակաշրջանում ընտրվում է տեղադրման պատուհանը, կատարվում է էմբրիոնի ապասառեցում և տեղադրում:
Սաղմերի ապասառեցումը 90 տոկոս արդյունավետություն ունի, այսինքն, հալեցումից հետո էմբրիոնները 90 տոկոսով վերականգնվում են:
Կա՞ սաղմի ընտրման հատուկ մոտեցում` գենետիկ հիվանդություն ունեցողների համար:
Եթե անհատն ունի գենետիկ հիվանդություն, կամ արտահայտված գենետիկ հիվանդությունների ժառանգականություն, սակայն ցանկանում է ունենալ առողջ երեխա, հետագայում ստացված էմբրիոններն անցնում են գենետիկ հետազոտություն, և ընտրվում են գենետիկորեն առողջ էմբրիոնները, հետո միայն կատարվում է էմբրիոնի տեղադրում:
Յուրաքանչյուր նման պատմության մեջ կա հավատ, համբերություն և մեծ ճանապարհ, իսկ ամենակարևորը՝ ճիշտ մասնագիտական ուղեկցություն...
Կարդալ ավելին»
1. Արդյո՞ք կարելի է հղիության ընթացքում այցելել ատամնաբույժի: Այո, իհարկե: Հղիության ընթացքում կարելի է և նույնիսկ ցուցված է այցելել ատամնաբույժի: Ատամների խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է ավելի ռիսկային լինել, քան բուժումը: 2. Հղիության ո՞ր եռամսյակն է ամենահարմարը և անվտանգը ատամնաբույժի այցելելու համար: Ատամնաբույժի այցելելու ամենաապահով և հարմար ժամանակը 2-րդ եռամսյակն է, երբ արդեն պտղի օրգանները ձևավորված են: 1-ին եռամսյակ` միջամտություններ իրականացվում է միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում (ցավ, վարակ, թարախակալում ունեցող բորբոքում) : Առաջնահերթությունը տրվում է մորը: 3-րդ եռամսյակ` ավտանգ ժամանակաշրջանն է միաջամտություններ իրականացնելու համար : Կարևորագույն պայմանը, որին հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել հղիի դիրքն է միջամտությունների աթոռին : Ցանկալի է աշխատել նստած, երկար ժամանակով չպառկեցնել: 3. Կարելի՞ է բուժել կամ հեռացնել ատամ հղիության ընթացքում: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է հեռացնել, բուժել ատամ, քանի որ երբեմն խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է հանգեցնել շատ ավելի վտանգավոր ելքի: 4. Ի՞նչ անզգայացում է իրականացվում ատամնաբուժական միջամտություն կատարելու դեպքում: Օգտագործվում է հղիության ընթացքում անվտանգ համարվող տեղային անզգայացնող միջոցներ : Դեղամիջոցը արագ դուրս է գալիս օրգանիզմից, կարելի է ասել պլացենտայի բարիերը չանցնելով: Ավելի ապահով է ճիշտ ցավազրկումը, քան ցավին դիմանալը: Սթրեսը վտանգ է պտղի համար: 5. Արդյո՞ ք վնասակար է ատամների պլոմբավորման ընթացքում կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպը: Ատամի պլոմբավորման ժամանակ կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպի կիրառումն անվնաս է, գործում է տեղային, չի անցնում ամբողջ օրգանիզմով և չի հասնում պտղին: 6. Կարելի՞ է արդյոք հղիության ընթացքում կատարել ատամների ռենտգեն հետազոտություն: Հղիության ընթացքում հրատապ իրավիճակներում թույլատրվում է կատարել ռենտգեն հետազոտություն : Պետք է նշել , որ ժամանակակից սարքավորումները ունեն շատ ցածր ճառագայթում : Ռենտգեն հետազոտություն իրականացնելու ժամանակ հղին պարտադիր հագնում է պաշտպանիչ կապարե գոգնոց : 7. Ի՞նչ միջամտություններ չի կարելի իրականացնել հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում ցանկալի է խուսափել վիրաբուժական ( իմպլանտացիա, լնդային, ծնոտային վիրահատություններ…), կոսմետիկ (ատամների ձևի, գույնի, դեֆեկտների շտկում, լնդերի էսթետիկ միջամտություններ, զարդերի տեղադրում…) միջամտություններից: 8. Կարելի՞ է արդյոք մաքրել ատամնաքարերը և ատամնափառը: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է և պարտադիր է ատամնաքարերի, ատամնափառի մաքրումը, քանի որ դրանք հանդիսանում են վարակի առաջնային օջախ և կարող են հեշտությամբ տարածվել արյան միջոցով, վնասել ինչպես մորը այնպես էլ պտղին: Ատամնաքարերի և ատամնափառի հեռացումը կատարվում է հետևյալ տարբերակներով. ուլտրաձայնային մաքրում, հատուկ մածուկներով փայլեցում (փոլիշ), air-flow մաքրում (տեխնիկան կիրառվում է ատամների և միջատամնային անհասանելի հատվածների մաքրման համար) : Վերը նշված գործընթացները անվնաս են և նպաստում են բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավմանը: 9. Ատամի ցավի դեպքում կարելի՞ է օգտագործել ցավազրկող դեղեր: Այո, կան դեղահաբեր որոնք թուլատրելի են, սակայն ցավազրկողն ընդունելուց առաջ պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: 10. Ինչո՞ւ է հղիության ընթացքում հաճախ առաջանում լնդերի արյունահոսություն: Հորմոնալ փոփոխությունները որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում հղիության ընթացքում նպաստում են լնդերի արյունահոսության առաջացման: 11. Ինչպե՞ս խնամել ատամնաշարը և բերանի խոռոչը հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես ատամների, այնպես էլ լնդերի առողջության վրա, սակայն ճիշտ խնամքը մեզ թույլ կտա խուսափել արյունահոսություններից, տհաճ համի, հոտի զգացումից, հետագա բարդություններից: Ուստի խորհուրդ է տրվում ատամները լվանալ օրական առնվազն երկու անգամ, կատարել խոտաբույսերով պատրաստված թուրմով ողողումներ, սահմանափակել շաքարային սնունդը, նախապատվությունը տալ կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ մթերքներին: Սիրելի հղիներ, ևս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ յուրաքանչյուր եռամսյակում կարևոր է այցելել ատամնաբույժի, անցնել համապատասխան զննում, խորհրդատվություն բարդացումներից խուսափելու համար: Հիշեք ավելի անվտանգ է ժամանակին խնդրի կանխումը:
Կարդալ ավելին»39 տարեկան կինը, ով շուրջ 4 տարի տառապել է անպտղությամբ, դիմել է մեր կլինիկա։ Կատարվել են......
Կարդալ ավելին»