«ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ԾՆՆԴԱՏՈՒՆ» Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն
Լուրեր | Ֆոլաթթվի և մագնեզիումի կարևորությունը հղիության ժամանակ. հարցազրույց Լուսինե Մանուկյանի հետ

Ֆոլաթթվի և մագնեզիումի կարևորությունը հղիության ժամանակ. հարցազրույց Լուսինե Մանուկյանի հետ

2022 Հուն 20, Երկուշաբթի

Ինչո՞ւ է իր կարևորությամբ ֆոլաթթուն առանձնանում:
Հղիության ընթացքում լիարժեք սնունդը, վիտամինների և հանքանյութերի ընդունումը շատ կարևոր է: Սակայն կան ավելի կարևորագույն վիտամիններ և հանքանյութեր, որոնք առանձնահատուկ դեր ունեն նորմալ հղիության ընթացքի համար:

Դրանցից է ֆոլաթթուն՝ վիտամին B9-ը, որն անփոխարինելի է, և խորհուրդ է տրվում ընդունել բոլոր հղիներին: Դա ամրագրված է ԱՀԿ կողմից մշակված ուղեցույցներում: Ապացուցողական բժշկության վրա հիմնված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ֆոլաթթվի պակաս դիտվում է աշխարհի կանանց գրեթե կեսի մոտ: Մանկաբարձ-գինեկոլոգները խորհուրդ են տալիս ֆոլաթթու ընդունել դեռևս հղիության պլանավորման շրջանում և հղիության ընթացքում՝ հատկապես մինչև 13 շաբաթականը՝ առաջին եռամսյակում:

Ինչո՞վ է վտանգավոր ֆոլաթթվի պակասը:   
Ֆոլաթթուն մասնակցում է նյութափոխանակային բազմաթիվ գործընթացների, և նրա անբավարարությունը հղի կնոջ մոտ կարող է մի շարք ախտաբանական վիճակներ առաջացնել: Նրանից է կախված նաև պտղի նորմալ զարգացումը. պտուղը յուրացնում է մոր օրգանիզմի ֆոլաթթվի մեծ քանակությունը:

Ֆոլաթթվի պակասը կարող է պտղի ներարգանդային արատների զարգացման պատճառ դառնալ, որոնցից են նյարդային համակարգի արատները (ուղեղի թերզարգացումը, նյարդային խողովակի դեֆեկտները և այլն): Կարող են զարգանալ նաև այլ արատներ, օրինակ` քիմքի (գայլի երախ), սրտի արատներ:

Ֆոլաթթվի անբավարարությունը բարձրացնում է կրելախախտի, հեստոզի զարգացման վտանգը: Ներկայում շատ հղիների մոտ զարգանում են վասկուլոպաթիաներ՝ անոթային, ընկերքի անոթների արյան շրջանառության խանգարումներ, որոնք, ի վերջո, կարող են ընկերքի շերտազատման պատճառ լինել:

Ֆոլաթթվի անբավարարության ժամանակ ի հայտ ի՞նչ ախտանշաններ են ի հայտ գալիս:
Ֆոլաթթվի պակասի ժամանակ հղի կնոջ մոտ առաջանում է մաշկային ծածկույթների գունատություն, գերհոգնածության զգացողություն, տրամադրության հաճախակի անկում, գլխուղեղի գործառույթների՝ հիշողության, ուշադրության և կենտրոնացման վատացում: Ֆոլաթթվի պակասը հղիի մոտ կարող է առաջացնել նաև սակավարյունություն:

Ի՞նչ հիմունքների վրա է նշանակվում ֆոլաթթու:
Ըստ ԱՀԿ ուղեցույցների, ֆոլաթթվի ընդունումը պետք է սկսել 2-3 ամիս առաջ` նախքան հղիության պլանավորումը: Դա հնարավորություն է տալիս լրացնել նրա պակասը և 75 տոկոսով կանխարգելել հնարավոր բարդությունները: Ընդունման տևողությունը և չափաքանակը որոշվում է հղիությունը հսկող մանկաբարձ-գինեկոլոգի կողմից` անհատական մոտեցմամբ:

Նախկինում խորհուրդ էր տրվում ֆոլաթթու ընդունել մինչև 12-13 շաբաթական հղությունը, սակայն ներկայում նշանակվում է նաև հղիության երկրորդ, երրորդ եռամսյակներում` հատկապես, եթե հղիի մոտ առկա են ժառանգական թրոմբոֆիլիայի տարբեր տեսակներ: Եթե անգամ հղին ֆոլաթթվի պակաս չունի, միևնույն է, նա պետք է ստանա ֆոլաթթու` հաբերի տեսքով:

Երբեմն B9 վիտամին տրվում է բավականին երկար ժամանակ, եթե առկա է ցուցում: Օրինակ` հղիի մոտ վասկուլոպաթիա, որովհետև ֆոլաթթվի անբավարարության արդյունքում՝ վասկուլոպաթիաներով պայմանավորված, կարող է առաջանալ ընկերքի վաղաժամ շերտազատում և, արդյունքում, վաղաժամ ծննդաբերություն:

Ընդհանրապես, հղիության ժամանակ ֆոլաթթվի խորհուրդ տրվող չափաբաժինը կազմում է օրական 400-600 միկրոգրամ (400 մկ/գր-ը կանխարգելիչ դեղաչափն է):  Որոշ դեպքերում՝ բարդացած մանկաբարձական անամնեզով կանանց  (կրելախախտ, պրէկլամպսիա, էկլամպսիա, արատով երեխա և այլն), բժիշկը դեղաչափը կարող է հասցնել մինչև 800 միկրոգրամի:  

Հնարավո՞ր է ֆոլաթթվի պակասը լրացնել սննդամթերքի միջոցով:
Ֆոլաթթվի պահանջը սննդով հնարավոր չէ բավարարել, բայց մասնագետները խորհուրդ են տալիս` դեղորայքի հետ համատեղ, սննդում ներառել ֆոլաթթու պարունակող մթերքներ: Ֆոլաթթու մեծ քանակությամբ պարունակում է լյարդը, ընդեղենը (ընկույզ, նուշ, պնդուկ), կանաչ բանջարեղենը (լոբի, թրթնջուկ, հազար և այլն):

Ո՞րն է մագնեզիումի դերը:
Հղիության ժամանակ այն նշանակվում է, որովհետև մասնակցում է օրգանիզմի նյութափոխանակային ու էներգետիկ գործընթացներին, և պատասխանատու է էներգիայի կուտակման համար այն օրգան-համակարգերում, որոնք ունեն միտոխոնդրիումների մեծ քանակ, ինչն անվանում են նաև ներբջջային «մարտկոցիկ»:

Մագնեզիումը կարգավորում է զարկերակային ճնշումը, բարելավում է նյարդային համակարգի աշխատանքը, հղիության ժամանակ՝ ազդելով բջջային մակադակով, նպաստում է արգանդի հիպերտոնուսի՝ լարվածության թուլացմանը, և նորմալ տոնուսի պահպանմանը:

Ապահովում է պտղի նորմալ զարգացումը, հանում է նյարդային լարվածությունը, հղիությունից առաջացած գերզգայունությունը, ունի հանգստացնող ազդեցություն նյարդային համակարգի վրա, օգնում է առողջ քուն ունենալուն, նվազեցնում է մկանային ջղակծկումների առաջացման վտանգը:

Ի՞նչ խնդիրներ են ի հայտ գալիս մագնեզիումի պակասի դեպքում:
Մագնեզիումի պակասը հետազոտությունների միջոցով դժվար է հայտնաբերել, որովհետև այն կարող է լինել նորմայի ստորին սահմանում, բայց հղի կնոջ օրգանիզմի համար այդ քանակը լինի անբավարար:

Մագնեզիումի պակասով պայմանավորված խանգարումները կարելի է բաժանել երկու խմբի: Առաջինի դեպքում հղիի մոտ ախտանշաններն առավել արտահայտված են նյարդային համակարգի կողմից՝ գերգրգռվածություն, հուզական վիճակ: Դա արդյունք է այն բանի, որ մագնեզիումի պակասի ժամանակ մկանային բջիջները և նեյրոններն անընդհատ գտնվում են գերգրգռված վիճակում, որը բերում է՝ մի կողմից հուզական անկայունության՝ տրամադրության անկման, մյուս կողմից` մկանների ջղակծկումների, որոնք հղիների մոտ ավելի շատ արտահայտվում են ձկնամկանում:

Երկրորդ խմբում սիրտ-անոթային համակարգի խնդիրներն են, որոնք արտահայտվում են զարկերակային ճնշման կտրուկ անկմամբ (գլխացավ), հոգնածության զգացողությամբ: Կծկումային վիճակը կարող է բերել նաև սրտամկանի գերլարված աշխատանքի, որն արտահայտվում է սրտի ռիթմի խանգարումներով՝ առիթմիաներով:
 

Ըստ  վերջին տարիների հետազոտությունների` մագնեզիումի երկարատև պակասի դեպքում հղիի մոտ կարող է զարգանալ սակավարյունություն:

Մագնեզիումը որպես էներգափոխանակության գլխավոր կարգավորող, մեծ դեր ունի նաև պտղի նորմալ զարգացման համար, ուստի նրա պակասը վտանգավոր է նաև պտղի համար: Այն կարող է բերել ներարգանդային աճի դանդաղման: Պտղի և նորածնի մոտ կարող է մեծանալ շաքարային դիաբետի և սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունների զարգացման վտանգը:

Ինչպե՞ս է նշանակվում մագնեզիումը հղիության ժամանակ:
Մագնեզիումը կարելի է նշանակել (ըստ ցուցումների) հղիության փոքր ժամկետներից՝ 4-5 շաբաթականից մինչև 36 շաբաթականը: Մագնեզիումի պակաը կարող է առաջացնել արգանդի կծկումներ, որոնք կարող են վաղաժամ ծննդաբերության պատճառ դառնալ: ԱՀԿ վերջին շրջանում իրականացված հետազոտություններից պարզվել է, որ մագնեզիումի ընդունումը 4-5 շաբաթականից նվազեցնում է հղիության վաղաժամ ընդհատման վտանգը:

Մագնեզիումը հղիի օրգանիզմում լավ ներծծվում և յուրացվում է վիտամին B6-ի (պիրիդոքսին) առկայությամբ, որի շնորհիվ այդ հանքանյութը հեշտությամբ թափանցում է բջիջների մեջ և երկար պահպանվում այնտեղ: Այդ պատճառով մագնեզիումի պատրաստուկները հաճախ նշանակվում են B6-ի հետ համատեղ:
 

Ընդհանրապես, ոչ հղի կանանց համար մագնեզիումի օրական չափաբաժինը 280 մգ է, իսկ հղիության ժամանակ, ծննդաբերությունից հետո՝ կերակրման ժամանակ, նշանակվում է 360-400 մգ:

Մագնեզիումի պատրաստուկները նշանակում և չափաբաժինը որոշում է մանկաբարձ-գինեկոլոգը: Ինքնաբուժությամբ զբաղվել չի՛ կարելի:

Մագնեզիում պարունակում է բրինձը, սև հացը, լոբին, ձուն, բանանը, ընդեղենը, վարսակը, քունջութը, դդմի կորիզները:

+374 60 68 58 48

Վերջին թարմացումներ

Կարդալ ավելին»
2026 Ապր 21, Երեքշաբթի | Լուրեր

Երբ երկար սպասված երազանքը վերջապես դառնում է իրականություն…

Յուրաքանչյուր նման պատմության մեջ կա հավատ, համբերություն և մեծ ճանապարհ, իսկ ամենակարևորը՝ ճիշտ մասնագիտական ուղեկցություն...

Կարդալ ավելին»
2026 Ապր 24, Ուրբաթ | Պացիենտների համար

ՀՏՀ. ատամնաբուժական միջամտություններ հղիության ընթացքում

1. Արդյո՞ք կարելի է հղիության ընթացքում այցելել ատամնաբույժի: Այո, իհարկե: Հղիության ընթացքում կարելի է և նույնիսկ ցուցված է այցելել ատամնաբույժի: Ատամների խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է ավելի ռիսկային լինել, քան բուժումը: 2. Հղիության ո՞ր եռամսյակն է ամենահարմարը և անվտանգը ատամնաբույժի այցելելու  համար: Ատամնաբույժի այցելելու ամենաապահով և հարմար ժամանակը 2-րդ եռամսյակն է, երբ արդեն պտղի օրգանները ձևավորված են: 1-ին եռամսյակ` միջամտություններ իրականացվում է միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում (ցավ, վարակ, թարախակալում ունեցող բորբոքում) : Առաջնահերթությունը տրվում է մորը: 3-րդ եռամսյակ` ավտանգ ժամանակաշրջանն է միաջամտություններ իրականացնելու համար : Կարևորագույն պայմանը, որին հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել հղիի դիրքն է միջամտությունների աթոռին : Ցանկալի է աշխատել նստած, երկար ժամանակով չպառկեցնել: 3. Կարելի՞ է բուժել կամ հեռացնել ատամ հղիության ընթացքում: Այո,  հղիության ընթացքում կարելի է  հեռացնել, բուժել ատամ, քանի որ երբեմն  խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է հանգեցնել շատ ավելի վտանգավոր ելքի: 4. Ի՞նչ անզգայացում է իրականացվում ատամնաբուժական միջամտություն կատարելու դեպքում: Օգտագործվում է հղիության ընթացքում անվտանգ համարվող տեղային անզգայացնող միջոցներ : Դեղամիջոցը արագ դուրս է գալիս օրգանիզմից, կարելի է ասել պլացենտայի բարիերը չանցնելով: Ավելի ապահով է ճիշտ ցավազրկումը, քան ցավին դիմանալը: Սթրեսը վտանգ է պտղի համար: 5. Արդյո՞ ք վնասակար է ատամների պլոմբավորման ընթացքում կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպը: Ատամի պլոմբավորման ժամանակ կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպի կիրառումն անվնաս է, գործում է տեղային, չի անցնում ամբողջ օրգանիզմով և չի հասնում պտղին: 6. Կարելի՞ է արդյոք հղիության ընթացքում կատարել ատամների ռենտգեն հետազոտություն: Հղիության ընթացքում հրատապ իրավիճակներում թույլատրվում է կատարել ռենտգեն հետազոտություն : Պետք է նշել , որ ժամանակակից սարքավորումները ունեն շատ ցածր ճառագայթում : Ռենտգեն հետազոտություն իրականացնելու ժամանակ հղին պարտադիր  հագնում է պաշտպանիչ կապարե գոգնոց : 7. Ի՞նչ միջամտություններ չի կարելի իրականացնել հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում ցանկալի է խուսափել վիրաբուժական ( իմպլանտացիա, լնդային, ծնոտային վիրահատություններ…), կոսմետիկ (ատամների ձևի, գույնի, դեֆեկտների շտկում, լնդերի էսթետիկ միջամտություններ, զարդերի տեղադրում…) միջամտություններից: 8. Կարելի՞ է արդյոք մաքրել ատամնաքարերը և ատամնափառը: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է և պարտադիր է ատամնաքարերի, ատամնափառի մաքրումը, քանի որ դրանք հանդիսանում են վարակի առաջնային օջախ և կարող են հեշտությամբ տարածվել արյան միջոցով, վնասել ինչպես մորը այնպես էլ պտղին:     Ատամնաքարերի և ատամնափառի հեռացումը կատարվում է հետևյալ տարբերակներով. ուլտրաձայնային մաքրում, հատուկ մածուկներով փայլեցում (փոլիշ), air-flow մաքրում (տեխնիկան կիրառվում է ատամների և միջատամնային անհասանելի հատվածների մաքրման համար) : Վերը նշված գործընթացները անվնաս են և նպաստում են բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավմանը: 9. Ատամի ցավի դեպքում կարելի՞ է օգտագործել ցավազրկող դեղեր: Այո, կան դեղահաբեր որոնք թուլատրելի են, սակայն ցավազրկողն ընդունելուց առաջ պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: 10. Ինչո՞ւ է հղիության ընթացքում հաճախ առաջանում լնդերի արյունահոսություն: Հորմոնալ փոփոխությունները որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում հղիության ընթացքում նպաստում են լնդերի արյունահոսության առաջացման:   11. Ինչպե՞ս խնամել ատամնաշարը և բերանի խոռոչը հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես ատամների, այնպես էլ լնդերի առողջության վրա, սակայն ճիշտ խնամքը մեզ թույլ կտա խուսափել արյունահոսություններից, տհաճ համի, հոտի զգացումից, հետագա բարդություններից: Ուստի խորհուրդ է տրվում ատամները լվանալ օրական առնվազն երկու անգամ, կատարել խոտաբույսերով պատրաստված թուրմով ողողումներ, սահմանափակել շաքարային սնունդը, նախապատվությունը տալ կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ մթերքներին: Սիրելի հղիներ, ևս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ յուրաքանչյուր եռամսյակում կարևոր է այցելել ատամնաբույժի, անցնել համապատասխան զննում, խորհրդատվություն բարդացումներից խուսափելու համար: Հիշեք ավելի անվտանգ է ժամանակին խնդրի կանխումը:  

Կարդալ ավելին»
Կարդալ ավելին»
2026 Հուն 12, Երկուշաբթի | Մասնագետների համար

Մարգարյան ծննդատանը հաջողությամբ իրականացվել է հերթական օրգանապահպանողական վիրահատությունը

39 տարեկան կինը, ով շուրջ 4 տարի տառապել է անպտղությամբ, դիմել է մեր կլինիկա։ Կատարվել են......

Կարդալ ավելին»

«ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ԾՆՆԴԱՏՈՒՆ» Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն

Հետևե՛ք մեզ

Սոցցանցերում

Կապ

Խորհրդատվություն

Ին՞չ են ասում մեր հաճախորդները...

Թողեք Ձեր կարծիքը




Ինչպե՞ս կգնահատեք մեր ծառայությունը