2023 Հուն 09, Ուրբաթ
Ինչո՞ւ են վերջին շրջանում հաճախացել ուշացած հղիությունները։
Ներկայում հղիության հետ կապված նոր միտում կա՝ փոխվել է կանանց սոցիալական դերը հասարակական կյանքում և նրանք առաջնային տեղ են հատկացնում կարիերային, իրենց ծրագրերին, այդ պատճառով վերարտադրողական դերին անդրադառնում են ավելի մեծ տարիքում։ Փաստորեն, հաճախացել է, այսպես կոչված, «տարիքային առաջնածինների» թիվը:
Ընդհանրապես, տարիքային առաջնածնություն համարվում է ծննդաբերությունը 30-ն անց կանանց մոտ, իսկ 40-ն անց տարիքում այն ավելի խնդրահարույց է և ուշադրության արժանի։ Ցավոք, աստիճանաբար այդ թիվն ավելանում է։
Ի՞նչ վտանգներ է պարունակում հղիությունը մեծ տարիքում։
Մեծ տարիքում առկա են ինչպես սոմատիկ, այնպես էլ վերարտադրողական հիվանդություններ. հաճախ էնդոկրին և այլ պատճառով զարգացած անպտղություն։
Անհրաժեշտություն է առաջանում դիմել օժանդակ վերականգնողական միջոցների (ԱՄԲ), ինչն ավելի է բարդացնում հղիության ընթացքը:
Տարբեր օրգան-համակարգերի կողմից առողջական խնդիրները (սրտի, երիկամների, լյարդի, էնդոկրին համակարգի հիվանդություններ) նույնպես հղիության բարդությունների պատճառ են:
Ի՞նչ դեր ունի այդ տարիքում նաև զուգընկերոջ՝ տղամարդու մեծ տարիքը։
Նման դեպքերում, սովորաբար, զուգընկերները նույնպես մեծ տարիքի են, և նրանց մոտ նույնպես կարող են տարիքային վերարտադրողական խնդիրներ լինել՝ կապված սպերմայի քանակի, որակի հետ:
35 տարեկանից հետո հղիության ժամանակ կտրուկ բարձրանում է նաև պտղի գենետիկ հիվանդությունների, զարգացման արատների հավանականությունը։ 35-ն անց կանանց և 40-ն անց տղամարդկանց մոտ մեծանում է գենետիկ, քրոմոսոմային հիվանդություններով, բնածին արատներով երեխա ունենալու հավանականությունը:
Ինչպե՞ս են վերահսկվում մեծ տարիք ունեցող հղիները։
Մեծ տարիքում պահանջվում է հղիության ընթացքի առավել ուշադիր վերահսկողություն, բոլոր սքրինինգային ծրագրերի անցկացում, ՈՒՁՀ, կենսաքիմիական հետազոտություններ։ Սքրինինգային ծրագրերն օգնում են հայտնաբերել գենետիկ շեղումները և՛ մինչև հղիությունը, և՛ հղիության ընթացքում։ Դրանք որոշ չափով թանկարժեք են և ոչ բոլորին են հասանելի, սակայն իրականացվում են նաև այլ հետազոտություններ, որոնք օգնում են կանխարգելել գենետիկ հիվանդությունները։ Եթե գենետիկ շեղումները հայտնաբերվում են հղիության ժամանակ, հաճախ առաջ է գալիս հղիության ընդհատման անհրաժեշտություն։
Մինչև հղիությունն անպայման իրականացվում են նաև կնոջ մոտ առկա սոմատիկ հիվանդությունների հետազոտման, բուժման, կարգավորման միջոցառումներ: Հետազոտվում է նրա հորմոնալ ֆոնի, օրգան-համակարգերի վիճակը, վարակների առկայությունը, որովհետև այդ տարիքում բարդություններն ավելի ծանր են ընթանում, մեծանում է նաև վիժումների հավանականությունը:
40 տարեկանից հետո հղիությանը նպաստելու ի՞նչ հնարավորություններ կան։
Եթե արդեն հղիանալու հնարավորությունը բարդացած է, ժամանակակից բժշկագիտության զարգացումներն, այնուամենայնիվ, օգնում են հասնել ցանկալի արդյունքի: Ներկայում իրականացվում են օժանդակ վերականգնողական միջոցներ՝ արտամարմնային բեղմնավորում (ԱՄԲ), սերմի ներցիտոպլազմիկ ներարկում (ICSI), դոնորական ձվաբջջի կամ սերմնահեղուկի օգտագործում:
Ինչպե՞ս զերծ մնալ վտանգներից։
Վտանգներից զերծ մնալու համար անհրաժեշտ է ամեն ինչ կազմակերպել ժամանակին, ուշադրություն դարձնել առկա առողջական խնդիրների վերացմանը:
Մինչդեռ կանայք` զբաղվելով իրենց մասնագիտական աճով, հաճախ ճիշտ մոտեցում չեն ցուցաբերում եղած խնդիրներին, ուշ են դիմում բժիշկներին, օժանդակ վերարտադրողական մեթոդներին` նույնպես, մտածելով, որ դեռ չփորձված հնարավորություններ կան, և այդպես ավելի են մեծացնում ռիսկերը։ Այդ ընթացքում ավելի են տուժում ձվաբջիջների որակը և քանակը:
Երբեմն ուշացման պատճառը բուժում պահանջող առկա հիվանդություններն են։ Այդ դեպքում սառեցվում են ձվաբջիջները` պահպանելու նրանց որակը:
40-ն անց տարիքում կրկնածնությունն իր վտանգներով տարբերվո՞ւմ է առաջնածնությունից։
Եթե կինը 40-ն անց է, սակայն ոչ առաջնածին, բարդություններն, իհարկե, ավելի քիչ են, քանի որ կնոջ օրգանիզմի հարմարողական մեխանիզմները արդեն պատրաստ են: Սակայն նշանակություն ունի ինտերգենետիկական շրջանը, եթե ծննդաբերությունների միջև լինում է 8-12 տարի ընդմիջում, դա ևս համարվում է բարձր ռիսկի խումբ, որովհետև նշված մեխանիզմներն արդեն անբավարար են։
Ձեր խորհուրդը կանանց։
Խորհուրդ եմ տալիս առկա հիվանդությունների դեպքում ժամանակին դիմել բժշկի և, եթե անպտղության պատճառ կա, օժանդակ մեթոդների՝ ԱՄԲ-ի, ինսեմինացիայի, հարկ է դիմել որքան հնարավոր է շուտ, որի պարագայում առողջ երեխայի ծնվելու հավանականությունը բարձր է։
Միշտ պետք է հիշել, որ ամեն բան իր ժամանակն ունի, և սեփական հաջողությունների, կարիերայի պատճառով սխալ է հղիությունը հետաձգելը, փոքրիկը երբեք չի կարող խանգարել, կարևորը նրա հայտվելն է ծնողների կյանքում:
Յուրաքանչյուր նման պատմության մեջ կա հավատ, համբերություն և մեծ ճանապարհ, իսկ ամենակարևորը՝ ճիշտ մասնագիտական ուղեկցություն...
Կարդալ ավելին»
1. Արդյո՞ք կարելի է հղիության ընթացքում այցելել ատամնաբույժի: Այո, իհարկե: Հղիության ընթացքում կարելի է և նույնիսկ ցուցված է այցելել ատամնաբույժի: Ատամների խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է ավելի ռիսկային լինել, քան բուժումը: 2. Հղիության ո՞ր եռամսյակն է ամենահարմարը և անվտանգը ատամնաբույժի այցելելու համար: Ատամնաբույժի այցելելու ամենաապահով և հարմար ժամանակը 2-րդ եռամսյակն է, երբ արդեն պտղի օրգանները ձևավորված են: 1-ին եռամսյակ` միջամտություններ իրականացվում է միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում (ցավ, վարակ, թարախակալում ունեցող բորբոքում) : Առաջնահերթությունը տրվում է մորը: 3-րդ եռամսյակ` ավտանգ ժամանակաշրջանն է միաջամտություններ իրականացնելու համար : Կարևորագույն պայմանը, որին հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել հղիի դիրքն է միջամտությունների աթոռին : Ցանկալի է աշխատել նստած, երկար ժամանակով չպառկեցնել: 3. Կարելի՞ է բուժել կամ հեռացնել ատամ հղիության ընթացքում: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է հեռացնել, բուժել ատամ, քանի որ երբեմն խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է հանգեցնել շատ ավելի վտանգավոր ելքի: 4. Ի՞նչ անզգայացում է իրականացվում ատամնաբուժական միջամտություն կատարելու դեպքում: Օգտագործվում է հղիության ընթացքում անվտանգ համարվող տեղային անզգայացնող միջոցներ : Դեղամիջոցը արագ դուրս է գալիս օրգանիզմից, կարելի է ասել պլացենտայի բարիերը չանցնելով: Ավելի ապահով է ճիշտ ցավազրկումը, քան ցավին դիմանալը: Սթրեսը վտանգ է պտղի համար: 5. Արդյո՞ ք վնասակար է ատամների պլոմբավորման ընթացքում կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպը: Ատամի պլոմբավորման ժամանակ կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպի կիրառումն անվնաս է, գործում է տեղային, չի անցնում ամբողջ օրգանիզմով և չի հասնում պտղին: 6. Կարելի՞ է արդյոք հղիության ընթացքում կատարել ատամների ռենտգեն հետազոտություն: Հղիության ընթացքում հրատապ իրավիճակներում թույլատրվում է կատարել ռենտգեն հետազոտություն : Պետք է նշել , որ ժամանակակից սարքավորումները ունեն շատ ցածր ճառագայթում : Ռենտգեն հետազոտություն իրականացնելու ժամանակ հղին պարտադիր հագնում է պաշտպանիչ կապարե գոգնոց : 7. Ի՞նչ միջամտություններ չի կարելի իրականացնել հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում ցանկալի է խուսափել վիրաբուժական ( իմպլանտացիա, լնդային, ծնոտային վիրահատություններ…), կոսմետիկ (ատամների ձևի, գույնի, դեֆեկտների շտկում, լնդերի էսթետիկ միջամտություններ, զարդերի տեղադրում…) միջամտություններից: 8. Կարելի՞ է արդյոք մաքրել ատամնաքարերը և ատամնափառը: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է և պարտադիր է ատամնաքարերի, ատամնափառի մաքրումը, քանի որ դրանք հանդիսանում են վարակի առաջնային օջախ և կարող են հեշտությամբ տարածվել արյան միջոցով, վնասել ինչպես մորը այնպես էլ պտղին: Ատամնաքարերի և ատամնափառի հեռացումը կատարվում է հետևյալ տարբերակներով. ուլտրաձայնային մաքրում, հատուկ մածուկներով փայլեցում (փոլիշ), air-flow մաքրում (տեխնիկան կիրառվում է ատամների և միջատամնային անհասանելի հատվածների մաքրման համար) : Վերը նշված գործընթացները անվնաս են և նպաստում են բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավմանը: 9. Ատամի ցավի դեպքում կարելի՞ է օգտագործել ցավազրկող դեղեր: Այո, կան դեղահաբեր որոնք թուլատրելի են, սակայն ցավազրկողն ընդունելուց առաջ պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: 10. Ինչո՞ւ է հղիության ընթացքում հաճախ առաջանում լնդերի արյունահոսություն: Հորմոնալ փոփոխությունները որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում հղիության ընթացքում նպաստում են լնդերի արյունահոսության առաջացման: 11. Ինչպե՞ս խնամել ատամնաշարը և բերանի խոռոչը հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես ատամների, այնպես էլ լնդերի առողջության վրա, սակայն ճիշտ խնամքը մեզ թույլ կտա խուսափել արյունահոսություններից, տհաճ համի, հոտի զգացումից, հետագա բարդություններից: Ուստի խորհուրդ է տրվում ատամները լվանալ օրական առնվազն երկու անգամ, կատարել խոտաբույսերով պատրաստված թուրմով ողողումներ, սահմանափակել շաքարային սնունդը, նախապատվությունը տալ կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ մթերքներին: Սիրելի հղիներ, ևս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ յուրաքանչյուր եռամսյակում կարևոր է այցելել ատամնաբույժի, անցնել համապատասխան զննում, խորհրդատվություն բարդացումներից խուսափելու համար: Հիշեք ավելի անվտանգ է ժամանակին խնդրի կանխումը:
Կարդալ ավելին»39 տարեկան կինը, ով շուրջ 4 տարի տառապել է անպտղությամբ, դիմել է մեր կլինիկա։ Կատարվել են......
Կարդալ ավելին»