«ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ԾՆՆԴԱՏՈՒՆ» Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն
Լուրեր | Կնոջ սննդակարգի առանձնահատկությունները հղիության ընթացքում. հարցազրույց Սոնա Աբելյանի հետ

Կնոջ սննդակարգի առանձնահատկությունները հղիության ընթացքում. հարցազրույց Սոնա Աբելյանի հետ

2023 Օգս 09, Չորեքշաբթի

Ինո՞ւ է կարևոր հղի կնոջ ճիշտ սնվելը:

Հղի կնոջ ճիշտ և բալանսավորված սնվելը շատ կարևոր է, քանի որ պտուղը զարգացման համար անհրաժեշտ բոլոր նյութերը ստանում է միայն մորից։ Ուստի պետք է ընդունել այնպիսի մթերք, որոնք օրգանիզմին տալիս են էներգիա և սննդարար նյութեր։

Սննդային բուրգը կօգնի ձեզ որոշել տարբեր մթերքի կարևորությունը հղիի սննդակարգում: Բուրգի մեծ մասը պետք է կազմի նրա ստորին մակարդակում գտնվող մթերքը:

Դրանք ներառում են բանջարեղեն, մրգեր, հաց, մակարոնեղեն, հացահատկեղեն, հյութեր և բանջարեղենային ուտեստներ: Միջին գոտին ներառում է միս, ձուկ, կաթնամթերք։ Դրանք պետք է սպառվեն ավելի փոքր քանակությամբ՝ նախորդ խմբի մթերքի համեմատ։ Բուրգի գագաթին բարձր էներգետիկ արժեք ունեցող, բայց սննդանյութերով աղքատ մթերքն է՝ բուսական յուղ, կարագ, սերուցք, շաքար, հրուշակեղեն։ Այս խմբից միայն սննդի փոքր քանակություն է անհրաժեշտ՝ այլ սննդային խմբերի կողմից արդեն իսկ տրամադրվածին լրացուցիչ էներգիա ապահովելու համար։

Մայրական սննդի համար ճիշտ ընտրված մթերքը նաև երեխային ծանոթ և հաճելի են թվում ծնվելուց հետո: Բացի այդ, ապագա մայրիկը հիանալի օրինակ կարող է դառնալ ընտանիքի բոլոր անդամների համար՝ սնվել համեղ, առողջարար և բազմազան։

Ո՞ր մթերքն է ցանկալի սահմանափակել:

Հարկ է սահմանափակել կարագը, մարգարինը, բանջարեղենը, բուսայուղը, շաքարավազը, կոնֆետը, քաղցր աղանդերը, տորթերը (ճարպոտ, աղի կամ շաքարով հարուստ մթերքը), որոնք պարունակում են բարձր կալորիաներ, բայց ոչ այնքան կարևոր սննդանյութերշ և պետք է օգտագործել փոքր քանակությամբ:

Պետք է աշխատել քիչ աղ օգտագործել՝ օրական 6 գ-ից ոչ ավելի։ Այդ նպատակով անհրաժեշտ է սննդակարգում պակասեցնել թթու և աղի մթերքը`յոդացված, որպեսզի հղի կինը և երեխան բավարար քանակությամբ յոդ ստանան։

Ինչո՞ւ է յոդի կարևոր փոքրիկի համար:

Յոդն անհրաժեշտ է վահանաձև գեղձի հորմոնների սինթեզի համար, որոնք պատասխանատու են երեխայի աճի և զարգացման, մարմնի բոլոր օրգանների և օրգան-համակարգերի բնականոն գործունեության, վերարտադրողական ֆունկցիայի ձևավորման, ուղեղի և ինտելեկտուալ կարողությունների զարգացման համար:  Հղիության ընթացքում կնոջ կողմից յոդի անբավարար ընդունումը կարող է բացասաբար ազդել երեխայի վրա նույնիսկ ծնվելուց առաջ:  Յոդի անբավարարությամբ պայմանավորված խանգարումների կանխարգելման ամենահուսալի և արդյունավետ միջոցը յոդացված աղի օգտագործումն է։ Դա դեղ չէ, այլ սննդամթերք՝ մատչելի և հասանելի բոլորին։ Յոդացված աղի կանոնավոր օգտագործումը կանխում է յոդի անբավարարությունից առաջացած բազմաթիվ հիվանդությունների առաջացումը։ Յոդն անհրաժեշտ է մարդուն իր կյանքի ամբողջ ընթացքում՝ ամեն օր։

Ինչպե՞ս օգտագործել մսեղենը և ընդեղենը:

Ձուկը, թռչնամիսը, միսը, ձունը, հատիկավորները, ընկույզնեղենը՝ որպես ամբողջական սպիտակուցներ, պտղի օրգանների և օրգան-համակարգերի հիմնական կառուցողական նյութերն են: Ուստի սննդակարգեւմ պետք է լինեն սպիտակուցներ պարունակող մթերք։ Անհրաժեշտ է ընտրել անյուղ միս, ձուկ և թռչնամիս: Բուսական սպիտակուցը մեծ արժեք ունի ապագա երեխայի զարգացման համար: Սննդի մեջ պետք է ներառել նաև հատիկավորներ։ Օրինակ, օրական կարելի է ուտել 100 գ անյուղ ձուկ կամ միս (լյարդ), 150-200 գ եփած լոբի, 10-15 գ ընկույզ, 2 փոքր ձու։    

Լյարդը և միսը նաև երկաթի, ֆոլաթթվի, վիտամին A-ի լավագույն աղբյուրներ են։ Դրանց պակասի դեպքում մեծանում է սակավարյունության, վարակիչ հիվանդությունների և պտղի բնածին արատների առաջացման վտանգը։

Ինչպե՞ս օգտագործել կաթնամթերքը (կաթ, կեֆիր, թթվասեր, մածուն, պանիր):

Ամեն օր սննդակարգում անհրաժեշտ է օգտագործել ցածր յուղայնության (1,5-2,5%) կաթ և կաթնամթերք, որոնք կալցիումի ամենակարևոր աղբյուրներն են երեխայի ոսկրերի և ատամների զարգացման համար: Պանիրն ավելի շատ կալցիում է պարունակում, քան մյուս բոլոր մթերքները։  Օրինակ, կալցիումի օրական պահանջը բավարարելու համար անհրաժեշտ է օրվա ընթացքում օգտագործել 45 գ պինդ պանիր, 1 բաժակ մածուն կամ կեֆիր, 100 գ կաթնաշոռ, 1 բաժակ կաթ։

Կաթը և կաթնամթերքը նաև սպիտակուցների և հանքային աղերի աղբյուր են (պարունակում են որոշ B խմբի վիտամիններ, վիտամին A, D և այլն)։

Ի՞նչ բանջարեղեն և մրգեր ներառել:

Բանջարեղենն ու մրգերը վիտամինների և հանքային աղերի (երկաթ, ֆոլաթթու և այլն) հիմնական աղբյուր են, որոնք կանխում են հղիության ընթացքում անեմիայի առաջացումը և պտղի բնածին արատների զարգացումը: Օրական պետք է ընդունել մոտավորապես 500 գ միրգ և բանջարեղեն:

Կանաչ բանջարեղենը, հատիկեղենը, կաղամբը, հազարը, սպանախը օգտակար են հղի կնոջը։ Օրական ցանկալի է օգտագործել 100 գ բանջարեղեն, 100 գ կանաչ տերևավոր բանջարեղեն, 1 միջին չափի լոլիկ, 1/2 բաժակ կանաչ լոբի, 1 միջին չափի միրգ, 100 գ թարմ հատապտուղներ: 

Ձմռանը և գարնանը պետք է չմոռանալ մրգային և բանջարեղենային հյութերի մասին, որոնք վիտամինների, հանքային աղերի և սննդային թելերի հուսալի աղբյուր են։

Պետք է հիշել նաև սառեցված բանջարեղենի, հատապտուղների և չորացրած մրգերի մասին:  

Իսկ հացը, ձավարեղենը, մակարոնեղենը, բրինձը և կարտոֆիլը...

Այս մթերքը սննդակարգում էներգիայի հիմնական աղբյուրն է։ Պարունակում են B խմբի վիտամիններ, երկաթ, ցինկ, կալցիում։ Ամենօրյա սննդակարգում դրանք պետք է լինեն ամբողջական ցորենի հացի, մակարոնեղենի, բրնձի, շիլաների և ձավարեղենի տեսքով:  

Չկեղևազրկված հացահատիկները և ամբողջական ցորենի հացը թաղանթանյութ են պարունակում, ինչը բարելավում է աղիների աշխատանքը: Պետք է ուտել այնպիսի մթերք, որտեղ բոլոր օգտակար նյութերը մեծ քանակով են պահպանված։  

Հիշեք, վիտամինները ոչնչանում են երկարատև պահպանման կամ եփելու ժամանակ։ Տապակելու կամ եփելու փոխարեն ավելի խելամիտ է մթերքը եփել ջեռոցում կամ շոգեխաշել:  

Պետք է աշխատել ամեն օր հում կամ թեթևակի եփած բանջարեղեն ուտել, իսկ կերակուր պատրաստելիս ավելորդ յուղ և աղ չավելացնել։

+374 60 68 58 48

Վերջին թարմացումներ

Կարդալ ավելին»
2026 Ապր 21, Երեքշաբթի | Լուրեր

Երբ երկար սպասված երազանքը վերջապես դառնում է իրականություն…

Յուրաքանչյուր նման պատմության մեջ կա հավատ, համբերություն և մեծ ճանապարհ, իսկ ամենակարևորը՝ ճիշտ մասնագիտական ուղեկցություն...

Կարդալ ավելին»
2026 Ապր 24, Ուրբաթ | Պացիենտների համար

ՀՏՀ. ատամնաբուժական միջամտություններ հղիության ընթացքում

1. Արդյո՞ք կարելի է հղիության ընթացքում այցելել ատամնաբույժի: Այո, իհարկե: Հղիության ընթացքում կարելի է և նույնիսկ ցուցված է այցելել ատամնաբույժի: Ատամների խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է ավելի ռիսկային լինել, քան բուժումը: 2. Հղիության ո՞ր եռամսյակն է ամենահարմարը և անվտանգը ատամնաբույժի այցելելու  համար: Ատամնաբույժի այցելելու ամենաապահով և հարմար ժամանակը 2-րդ եռամսյակն է, երբ արդեն պտղի օրգանները ձևավորված են: 1-ին եռամսյակ` միջամտություններ իրականացվում է միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում (ցավ, վարակ, թարախակալում ունեցող բորբոքում) : Առաջնահերթությունը տրվում է մորը: 3-րդ եռամսյակ` ավտանգ ժամանակաշրջանն է միաջամտություններ իրականացնելու համար : Կարևորագույն պայմանը, որին հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել հղիի դիրքն է միջամտությունների աթոռին : Ցանկալի է աշխատել նստած, երկար ժամանակով չպառկեցնել: 3. Կարելի՞ է բուժել կամ հեռացնել ատամ հղիության ընթացքում: Այո,  հղիության ընթացքում կարելի է  հեռացնել, բուժել ատամ, քանի որ երբեմն  խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է հանգեցնել շատ ավելի վտանգավոր ելքի: 4. Ի՞նչ անզգայացում է իրականացվում ատամնաբուժական միջամտություն կատարելու դեպքում: Օգտագործվում է հղիության ընթացքում անվտանգ համարվող տեղային անզգայացնող միջոցներ : Դեղամիջոցը արագ դուրս է գալիս օրգանիզմից, կարելի է ասել պլացենտայի բարիերը չանցնելով: Ավելի ապահով է ճիշտ ցավազրկումը, քան ցավին դիմանալը: Սթրեսը վտանգ է պտղի համար: 5. Արդյո՞ ք վնասակար է ատամների պլոմբավորման ընթացքում կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպը: Ատամի պլոմբավորման ժամանակ կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպի կիրառումն անվնաս է, գործում է տեղային, չի անցնում ամբողջ օրգանիզմով և չի հասնում պտղին: 6. Կարելի՞ է արդյոք հղիության ընթացքում կատարել ատամների ռենտգեն հետազոտություն: Հղիության ընթացքում հրատապ իրավիճակներում թույլատրվում է կատարել ռենտգեն հետազոտություն : Պետք է նշել , որ ժամանակակից սարքավորումները ունեն շատ ցածր ճառագայթում : Ռենտգեն հետազոտություն իրականացնելու ժամանակ հղին պարտադիր  հագնում է պաշտպանիչ կապարե գոգնոց : 7. Ի՞նչ միջամտություններ չի կարելի իրականացնել հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում ցանկալի է խուսափել վիրաբուժական ( իմպլանտացիա, լնդային, ծնոտային վիրահատություններ…), կոսմետիկ (ատամների ձևի, գույնի, դեֆեկտների շտկում, լնդերի էսթետիկ միջամտություններ, զարդերի տեղադրում…) միջամտություններից: 8. Կարելի՞ է արդյոք մաքրել ատամնաքարերը և ատամնափառը: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է և պարտադիր է ատամնաքարերի, ատամնափառի մաքրումը, քանի որ դրանք հանդիսանում են վարակի առաջնային օջախ և կարող են հեշտությամբ տարածվել արյան միջոցով, վնասել ինչպես մորը այնպես էլ պտղին:     Ատամնաքարերի և ատամնափառի հեռացումը կատարվում է հետևյալ տարբերակներով. ուլտրաձայնային մաքրում, հատուկ մածուկներով փայլեցում (փոլիշ), air-flow մաքրում (տեխնիկան կիրառվում է ատամների և միջատամնային անհասանելի հատվածների մաքրման համար) : Վերը նշված գործընթացները անվնաս են և նպաստում են բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավմանը: 9. Ատամի ցավի դեպքում կարելի՞ է օգտագործել ցավազրկող դեղեր: Այո, կան դեղահաբեր որոնք թուլատրելի են, սակայն ցավազրկողն ընդունելուց առաջ պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: 10. Ինչո՞ւ է հղիության ընթացքում հաճախ առաջանում լնդերի արյունահոսություն: Հորմոնալ փոփոխությունները որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում հղիության ընթացքում նպաստում են լնդերի արյունահոսության առաջացման:   11. Ինչպե՞ս խնամել ատամնաշարը և բերանի խոռոչը հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես ատամների, այնպես էլ լնդերի առողջության վրա, սակայն ճիշտ խնամքը մեզ թույլ կտա խուսափել արյունահոսություններից, տհաճ համի, հոտի զգացումից, հետագա բարդություններից: Ուստի խորհուրդ է տրվում ատամները լվանալ օրական առնվազն երկու անգամ, կատարել խոտաբույսերով պատրաստված թուրմով ողողումներ, սահմանափակել շաքարային սնունդը, նախապատվությունը տալ կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ մթերքներին: Սիրելի հղիներ, ևս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ յուրաքանչյուր եռամսյակում կարևոր է այցելել ատամնաբույժի, անցնել համապատասխան զննում, խորհրդատվություն բարդացումներից խուսափելու համար: Հիշեք ավելի անվտանգ է ժամանակին խնդրի կանխումը:  

Կարդալ ավելին»
Կարդալ ավելին»
2026 Հուն 12, Երկուշաբթի | Մասնագետների համար

Մարգարյան ծննդատանը հաջողությամբ իրականացվել է հերթական օրգանապահպանողական վիրահատությունը

39 տարեկան կինը, ով շուրջ 4 տարի տառապել է անպտղությամբ, դիմել է մեր կլինիկա։ Կատարվել են......

Կարդալ ավելին»

«ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ԾՆՆԴԱՏՈՒՆ» Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն

Հետևե՛ք մեզ

Սոցցանցերում

Կապ

Խորհրդատվություն

Ին՞չ են ասում մեր հաճախորդները...

Թողեք Ձեր կարծիքը




Ինչպե՞ս կգնահատեք մեր ծառայությունը