Հեշտոցը էլաստիկ մկանային խողովակավոր օրգան է` պատված լորձաթաղանթով, տարաբնույթ գեղձերով, որոնք արտազատում են հեշտոցային արտազատուքը։

Առանձնացնում են հեշտոցային արտադրության ֆիզիոլոգիական և ախտաբանական տեսակներ։

Նորմալ հեշտոցային արտադրությունն անհոտ է, թափանցիկ, անգույն կամ սպիտակավուն է, որը չի զուգակցվում այլ գանգատներով։ Նորմալ ֆիզիոլոգիական արտադրության քանակը և տեսակը կախված է կնոջ տարիքից, դաշտանային ցիկլի փուլից (դաշտանից անմիջապես հետո արտադրության քանակը պակասում է, դաշտանի նախորդող օրերին` շատանում է։

Օրվա ընթացքում նորմալ է համարվում մինչև 2 մլ  հեշտոցային արտադրության առկայությունը։

Ախտաբանական է համարվում, երբ փոխվում է հեշտոցային արտադրության գույնը, տեսակը, այն դառնում է  դեղնավուն, կանաչավուն, սպիտակ, լոռանման, արտահայտված տհաճ հոտով։ Հարկ է նշել, որ սեռական ուղիներից արյունային արտադրությունը նորմալ է համարվում, եթե դա դրսևոևվում է դաշտանային արյան տեսքով, այլ դեպքերում այն ախտաբանական է, և անհրաժեշտ է համալիր հետազոտություն` պատճառը պարզելու համար։ Ախտաբանական արտադրության պատճառները տարբեր են, հիմնական պատճառը տարաբնույթ վարակներն են։

Նորմալ հեշտոցային արտադրության բնույթի փոփոխման դեպքում, այսինքն, ցանկացած ախտաբանական  արտադրության առկայության դեպքում պետք է դիմել  բժշկի:

Ախտորոշումը կատարվում է գինեկոլոգիական զննման, հեշտոցային քսուքի լաբորատոր հետազոտության արդյունքում:

Բուժումը նշանակվում է ախտորոշման հիման վրա: