2020 Հոկ 19, Երկուշաբթի
Որքա՞ն հաճախ են դեղեր անհրաժեշտ` հղիության ընթացքում:
Ֆիզիոլոգիական ընթացող հղիությունը, երբ կինն առողջ է և հղիությունն ընթանում է առանց ախտաբանության, որևէ դեղորայքային բուժում չի պահանջվում:
Դեղորայքային բուժում անցկացվում է, եթե հղիությունն ընթանում է ոչ ֆիզիոլոգիական ընթացքով, կամ կան կողմնակի հիվանդություններ, որոնք ի հայտ են գալիս հղիության ժամանակ, կամ եղել են մինչև այդ և անհրաժեշտ է բուժումը չընդհատել:
Հատկապես ինչո՞վ է պայմանավորված դեղերի վնասակար ազդեցությունը պտղի վրա:
Դեղորայքի ազդեցությանը հղիության ժամանակ տարբեր է: Մեծ նշանակություն ունի ո՛չ միայն դեղորայքի տեսակը, այլ նաև հղիության ժամկետը, որովհետև տարբեր ժամկետներում նրանց ազդեցության վտանգը տարբեր է:
Կան հղիության համար կրիտիկական ժամկետներ, որոնց ժամանակ, եթե հնարավոր է, ցանկալի չէ որևէ դեղորայք օգտագործել: Որքան հղիության ժամկետը մեծ է, այնքան դեղորայքի օգտագործման վտանգը նվազում է, և` հակառակը: Ամենաառաջին կրիտիկական ժամկետն է, երբ բեղմնավորված ձվաբջիջը պետք է իմպլանտացիայի ենթարկվի: Դա մոտավորապես բեղմնավորումից հետո 3-4 օրն է: Այդ ժամանակ լինում է՝ «կամ` ամեն ինչ, կամ` ոչինչ»: Այսինքն, այդ ժամանակ արտաքին վնասակար ազդակներից սաղմը կամ մահանում է, կամ` չի վնասվում:
Հղիության հաջորդ վտանգավոր ժամկետը բեղմնավորումից հետո 57-70-րդ օրերն է: Դա ամենապատասխանատու ժամկետն է, որովհետև համընկնում է ներքին օրգանների և պտղի ձևավորման ժամանակահատվածին: Եթե այս ժամկետում որևէ արտաքին վնասակար ազդակ լինի՝ դեղորայք, ռադիացիա, որևէ քիմիական նյութի ազդեցություն, ամենածանր հետևանքները կարող են լինել:
Կախված նրանից, թե հղիության որ ժամեկում է դա տեղի ունենում, կարող են այս կամ այն օրգանի ներարգանդային զարգացման խանգարումներ առաջանալ, որոնք հաճախ արտահայտվում են արատների ձևով (նյարդային, սիրտ-անոթային համակարգի, երիեկամների, տեսողության և այլն): Յուրաքանչյուր օրը նշանակություն ունի, թե ինչ օրգան կարող է վնասվել: Ռիսկային ժամկետ է նաև ընկերքի ձևավորումը (հղիության 12-րդ շաբաթը):
70 օրն անց ժամկետում, եթե մինչև այդ անատոմիական ձևավորման հետ կապված խնդիրներ չեն առաջանում, կարող են ազդել օրգան-համակարգերի ֆունկցիաների վրա:
Որքան հղիությունը մեծ է, այնքան վտանգներն ավելի քիչ են:
Որքանո՞վ է արտահայտված ընկերքի պաշտպանական դերը:
Բնության կողմից պտուղն ապահովված է, ընկերքը, ինչպես ասում են. «չինական պատ չէ», սակայն ինչ-որ չափով պտղին արտաքին ազդակներից պահպանում է:
Ընդհանրապես, օգտագործվող դեղերը, կախված իրենց մոլեկուլյար քաշից և չափից, կարող են ընկերքով անցնել կամ չանցնել: Խոշոր չափ և մեծ քաշ ունեցողները չեն անցնում և, փաստորեն, անվտանգ են պտղի համար: Ընկերքով անցնող դեղերի մեջ կան վտանգ ներկայացնող և անվտանգ դեղեր:
Կարևոր դեր ունի նաև ընկերքի վիճակը, որովհետև նորմայում ընկերքով չանցնող դեղն անգամ՝ ընկերքի ֆունկցիոնալ վիճակի խանգարման դեպքում, կարող է թափանցել և վնասել պտղին:
Ինչպե՞ս կողմնորոշվել դեղերի ազդեցությունների հարցում:
Ընդհանրապես դեղերի տեղեկատվական թերթիկներում միշտ նշվում է` արդյո՞ք այն կարելի է օգտագործել հղիության ժամանակ: Կան դեղեր, որոնք բացարձակ հակացուցված են, կամ` հարաբերական հակացուցված են, այսինքն, վտանգավոր են, բայց կարիքի դեպքում, երբ առանց դրանց հնարավոր չէ, նշանակվում են: Այս պարագայում պետք է առաջնորդվել բժշկի հրահանգներով
Ի՞նչ մոտեցում է ցուցաբերվում մոր հիվանդությունների դեպքում:
Մոր սոմատիկ, մեծ տարիքում ձեռք բերած հիվանդությունների (շաքարախտ, վահանաձև գեղձի ախտաբանություն, էպիլեպսիա)` հատկապես քրոնիկ դեպքերում, լուրջ խնդիր է առաջանում:
Ընտրվում են հնարավորին նվազագույն վտանգ ներկայացնող դեղեր: Օրինակ, շաքարային դիաբետով կանայք, որոնք դեղորայքը ստանում են պերօրալ, որի ընդունումը հեշտ է, բայց պտղի համար ցանկալի չէ, հաբերը փոխարինվում են ինսուլինով: Եթե հղին մինչ այդ ինսուլին չէր ստանում, այժմ նրա շաքարի մակարդակն արդեն ղեկավարվում է ինսուլինով, որն օրգանիզմի կողմից արտադրվող նյութ է, ընդամենը լրացվում է նրա պակասը և որևէ բացասական ազդեցություն չի ունենում:
Պարբերական հիվանդության դեպքում հղին շարունակում է ստանալ կոլխիցինը, որն այնքան էլ անվտանգ չէ, բայց որևէ այլ դեղով հնարավոր չէ փոխարինել:
Ուռուցքային հիվանդության ժամանակ կինը պարզապես պետք է չհղիանա: Չարորակ ուռուցքը և հղիությունը համատեղելի չեն` քիմիաթերապիան թույլ չի տա, որ պտուղը զարգանա: Իսկ եթե ուռուցքը ուշ է հայտնաբերվել և երեխան արդեն հասուն է, 1-2 ամիսը վտանգավոր փոփոխությունների չի հանգեցնի: Ընդհանրապես, այս ամենը շատ անհատական է յուրաքանչյուր դեպքի համար: Հարկ է նաև նախապես պարզել, թե որքանո՞վ է կարելի կոնկրետ դեպքում կնոջը` մայրանալ: Նա պետք է իր բուժող բժշկից հղիանալու թույտվություն: Այլապես հղիությունն ընդհատելը ևս խնդիր է:
Այն դեղերը, որոնք նշանակվում են մանկաբարձական, հղիության պահպանման նպատակով, ընթացիկ խնդիրների ժամանակ, անվտանգ են (կամ չեն անցնում ընկերքով, կամ` անցնելու դեպքում անվտանգ են):
Միշտ պետք է հաշվի առնել դեղի վտանգավորությունը, և թե որքանով է անհրաժեշտ հղիին:
Որքանո՞վ է դա հաջողվում:
Առաջին հերթին, կարևորվում է նախ` կնոջ կյանքը, այն միշտ բժշկի համար առաջնային է, ընտրության դեպքում գերադասվում է կնոջ կյանքը:
Հղիության հետ մեկտեղ կինը պետք է հասկանա, որ իր կյանքը փոխվում է և պետք է զգուշանա վնասակար, քիմիական նյութերի, ճառագայթող սարքերի հետ աշխատելուց: Պետք է անել հնարավորինը կնոջ անվտանգությունը պահպանելու համար:
Յուրաքանչյուր նման պատմության մեջ կա հավատ, համբերություն և մեծ ճանապարհ, իսկ ամենակարևորը՝ ճիշտ մասնագիտական ուղեկցություն...
Կարդալ ավելին»
1. Արդյո՞ք կարելի է հղիության ընթացքում այցելել ատամնաբույժի: Այո, իհարկե: Հղիության ընթացքում կարելի է և նույնիսկ ցուցված է այցելել ատամնաբույժի: Ատամների խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է ավելի ռիսկային լինել, քան բուժումը: 2. Հղիության ո՞ր եռամսյակն է ամենահարմարը և անվտանգը ատամնաբույժի այցելելու համար: Ատամնաբույժի այցելելու ամենաապահով և հարմար ժամանակը 2-րդ եռամսյակն է, երբ արդեն պտղի օրգանները ձևավորված են: 1-ին եռամսյակ` միջամտություններ իրականացվում է միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում (ցավ, վարակ, թարախակալում ունեցող բորբոքում) : Առաջնահերթությունը տրվում է մորը: 3-րդ եռամսյակ` ավտանգ ժամանակաշրջանն է միաջամտություններ իրականացնելու համար : Կարևորագույն պայմանը, որին հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել հղիի դիրքն է միջամտությունների աթոռին : Ցանկալի է աշխատել նստած, երկար ժամանակով չպառկեցնել: 3. Կարելի՞ է բուժել կամ հեռացնել ատամ հղիության ընթացքում: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է հեռացնել, բուժել ատամ, քանի որ երբեմն խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է հանգեցնել շատ ավելի վտանգավոր ելքի: 4. Ի՞նչ անզգայացում է իրականացվում ատամնաբուժական միջամտություն կատարելու դեպքում: Օգտագործվում է հղիության ընթացքում անվտանգ համարվող տեղային անզգայացնող միջոցներ : Դեղամիջոցը արագ դուրս է գալիս օրգանիզմից, կարելի է ասել պլացենտայի բարիերը չանցնելով: Ավելի ապահով է ճիշտ ցավազրկումը, քան ցավին դիմանալը: Սթրեսը վտանգ է պտղի համար: 5. Արդյո՞ ք վնասակար է ատամների պլոմբավորման ընթացքում կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպը: Ատամի պլոմբավորման ժամանակ կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպի կիրառումն անվնաս է, գործում է տեղային, չի անցնում ամբողջ օրգանիզմով և չի հասնում պտղին: 6. Կարելի՞ է արդյոք հղիության ընթացքում կատարել ատամների ռենտգեն հետազոտություն: Հղիության ընթացքում հրատապ իրավիճակներում թույլատրվում է կատարել ռենտգեն հետազոտություն : Պետք է նշել , որ ժամանակակից սարքավորումները ունեն շատ ցածր ճառագայթում : Ռենտգեն հետազոտություն իրականացնելու ժամանակ հղին պարտադիր հագնում է պաշտպանիչ կապարե գոգնոց : 7. Ի՞նչ միջամտություններ չի կարելի իրականացնել հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում ցանկալի է խուսափել վիրաբուժական ( իմպլանտացիա, լնդային, ծնոտային վիրահատություններ…), կոսմետիկ (ատամների ձևի, գույնի, դեֆեկտների շտկում, լնդերի էսթետիկ միջամտություններ, զարդերի տեղադրում…) միջամտություններից: 8. Կարելի՞ է արդյոք մաքրել ատամնաքարերը և ատամնափառը: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է և պարտադիր է ատամնաքարերի, ատամնափառի մաքրումը, քանի որ դրանք հանդիսանում են վարակի առաջնային օջախ և կարող են հեշտությամբ տարածվել արյան միջոցով, վնասել ինչպես մորը այնպես էլ պտղին: Ատամնաքարերի և ատամնափառի հեռացումը կատարվում է հետևյալ տարբերակներով. ուլտրաձայնային մաքրում, հատուկ մածուկներով փայլեցում (փոլիշ), air-flow մաքրում (տեխնիկան կիրառվում է ատամների և միջատամնային անհասանելի հատվածների մաքրման համար) : Վերը նշված գործընթացները անվնաս են և նպաստում են բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավմանը: 9. Ատամի ցավի դեպքում կարելի՞ է օգտագործել ցավազրկող դեղեր: Այո, կան դեղահաբեր որոնք թուլատրելի են, սակայն ցավազրկողն ընդունելուց առաջ պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: 10. Ինչո՞ւ է հղիության ընթացքում հաճախ առաջանում լնդերի արյունահոսություն: Հորմոնալ փոփոխությունները որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում հղիության ընթացքում նպաստում են լնդերի արյունահոսության առաջացման: 11. Ինչպե՞ս խնամել ատամնաշարը և բերանի խոռոչը հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես ատամների, այնպես էլ լնդերի առողջության վրա, սակայն ճիշտ խնամքը մեզ թույլ կտա խուսափել արյունահոսություններից, տհաճ համի, հոտի զգացումից, հետագա բարդություններից: Ուստի խորհուրդ է տրվում ատամները լվանալ օրական առնվազն երկու անգամ, կատարել խոտաբույսերով պատրաստված թուրմով ողողումներ, սահմանափակել շաքարային սնունդը, նախապատվությունը տալ կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ մթերքներին: Սիրելի հղիներ, ևս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ յուրաքանչյուր եռամսյակում կարևոր է այցելել ատամնաբույժի, անցնել համապատասխան զննում, խորհրդատվություն բարդացումներից խուսափելու համար: Հիշեք ավելի անվտանգ է ժամանակին խնդրի կանխումը:
Կարդալ ավելին»39 տարեկան կինը, ով շուրջ 4 տարի տառապել է անպտղությամբ, դիմել է մեր կլինիկա։ Կատարվել են......
Կարդալ ավելին»