Հերպեսը շրթունքների վրա (և՝ ոչ միայն) բշտիկների առաջացումն է:

Պատճառը հասարակ հերպեսի վիրուսն է, հաճախ` առաջին տիպի (ВПГ-1, Herpes simplex virus 1): Այդ վիրուսի նկատմամբ ընկալունակությունը մոտավորապես 100% է:

Մեկ անգամ ներդրվելով օրգանիզմ, վիրուսը մնում է օրգանիզմում մշտապես` շրջանցելով իմունային համակարգին:

Վիրուսը, մարդուց` մարդուն, անցնում է շփման ճանապարհով՝ լորձաթաղանթներով և մաշկով: Հնարավոր է վարակվել նաև օդա-կաթիլային ճանապարհով, իսկ արյան միջոցով մայրը կարող է վարակել երեխային:

Հերպեսի ամենավարակիչ շրջանը վարակի ակտիվ ժամանակաշրջանն է:

Առաջին տիպի հերպեսի վարակը հաճախ ընթանում է անախտանիշ, որի արդյունքում շատերն անտարբեր են մնում և չեն անհանգստանում շրթունքների վրա առաջացած բշտերից: Սակայն նման բշտերի առաջացումը փաստում է հերպեսի վիրուսով վարակվածությունը, որն անխուսափելիորեն վարակի աղբյուր է շրջապատի համար: Ելնելով այդ հանգամանքից, երեխայի վարակվելը պարզապես դառնում է անխուսափելի է. 10 երեխայից 9-ը վարակվում են մինչև 3 տարեկանը: Ուժեղ իմունիտետ ունենալու դեպքում, մարդու մոտ ճնշվում է վիրուսի ակտիվությունը և բազմացումը: Այն սկսում է արտահայտվել միայն իմունային համակարգի թուլացման ժամանակ, և որքան այն իջած է, այնքան ակտիվ է վիրուսը: Իմունադեֆիցիտային հիվանդությունների ժամանակ վիրուսն ախտահարում է ո՛չ միայն լորձաթաղանթներն ու մաշկը, այլ նաև կարևոր կենսական օրգանները:

Հերպեսի ակտիվացումը խիստ վտանգավոր է հղիության ժամանակ, այն կարող է առաջացնել ներարգանդային վարակում և պտղի զարգացման բնածին ախտաբանությունների պատճառ դառնալ: Վտանգն առկա է նաև ծննդաբերության ժամանակ, եթե այդ ժամանակ առկա է վիրուսակրության ակտիվ շրջան:

Նորածնի օրգանիզմն անպաշտպան և խոցելի է վիրուսի դեմ, այդ պատճառով հերպետիկ վարակի տարածված ձևի զարգացման վտանգը հետծննդյան շրջանում մեծ է:

Այնուամենայնիվ, երեխային կրծքի կաթով կերակրելն ավելի ճիշտ է, քան արհեստական կերակրումը, որովհետև մոր հակամարմինները կաթով անցնում և պաշտպանում են նաև երեխային:

Վիրուսակրության ակտիվ շրջանում գտնվող մայրը պետք է դիմակ կրի, զգուշանա երեխայի հետ ախտահարված մաշկով հատվածների շփումից:

Վիրուսի դեմ միակ պայքարը իմունիտետի բարձրացումն է: Երեխային պետք է հաճախ զբոսանքի տանել, ապահովել լիարժեք սնունդ, կոփել և այլն:

Իմունային խանգարումների կարգավորումը պետք է բժշկի հսկողությամբ իրականացնել: Իսկ փոքր տեղակայման վիրուսային ցանի՝ բշտիկների, բուժման համար նշանակվում են հակավիրուսային միջոցներ:

Ամենահայտնի և լավ ազդող դեղերից է ացիկլովիրը: Բշտերի վերքերը բուժելու համար, նախ, պետք է դրանք բացել և քսել վերքամոքիչ քսուկներ՝ պանտենոլ, սոլկոսերիլ և այլն: