2022 Ապր 25, Երկուշաբթի
2020 թ. պատերազմական մղձավանջում զինվոր-զավակին կորցրած 44-ամյա Գեղանուշ Հայրապետյանը՝ ապրիլի 18-ին, Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնում ինքնաբեր հղիության արդյունքում լույս աշխարհ բերեց չորրորդ զավակին՝ առողջ և հրաշալի աղջնակի: Հաշվի առնելով մոր հոգեվիճակը և տարիքը, նրան շրջապատում էին հատուկ հսկողությամբ ու հոգածությամբ:
Նոր կյանք սկսող մանուկը կդառնա ծանր կորուստ ապրած ընտանիքի լույսն ու մխիթարությունը, փոքրիկ հաղթանակը՝ դեռ չվերջացած պատերազմի դժվար ու հուսահատ օրերին, մահվան խավարից հետո շարունակության Ավետիսը:
Հուզմունք կար մանկաբարձ-գինեկոլոգ, բ․գ․թ., հետծննդյան բաժանմունքի վարիչ Դավիթ Ղուկասյանի ձայնում, երբ փորձեցինք տեղեկանալ մանրամասներից.
«Գեղանուշ Հայրապետյանն ամբողջ հղիության ընթացքում հսկվել է մեր կլինիկայում: Հղիությունն ընթացել է հարթ: Ապրիի 18-ին ունեցել է հասուն աղջիկ: Ծննդաբերությունը և հետծննդաբերական շրջանը ընթացել է հարթ, որևէ բարդություն չի դիտվել: Եվ ահա, բավարար վիճակում ճանապարհում ենք տուն:
Փոքրիկի 44 տարեկան մայրը, խորը և ծանր վշտի մեջ, իր մեջ ուժ է գտել ու որոշել ընտանիքի կորուստը վերագտնել նոր մանկան ճիչով:
Ցանկանում ենք, որ մեր կենտրոնում ծնված այս բալիկը և բոլոր հայ բալիկները մեծանան ու ապրեն անամպ, կապույտ երկնքի տակ, չտեսնեն ավեր ու պատերազմ, առողջ ու միշտ ընտանիքի հետ»:
Նեոնատոլոգ Մարինե Ալբերտի Զարգարյանը նկարագրում է մանկիկի վիճակը ծնվելուց հետո:
«Մեր բալիկն աղջիկ է, ծնվել է բնական եղանակով, չորրորդ ծննդաբերությունից, ապրիլի 17-ի՝ լույս 18-ի գիշերը, ժամը 03:30-ին, 2800 գ քաշով, 48 սմ հասակով, ըստ Ապգարի սանդղակի գնահատվել է 9 բալ, ծնվել է ճիչով: Ծնվելուց հետո փոքրիկը միշտ եղել է մոր հետ համատեղ՝ 3 օրվա ընթացքում, կերակրվել է կրծքով: Մաղթում եմ, որ իրենց օջախը միտ լուսավոր լինի»:
Մենք նույնպես միանում ենք հոգատար բժիշկների մաղթանքին, թող մեր մայրերը խիզախեն ու հաղթեն կորստին՝ նոր, լուսավոր կյանքերի հայտնությամբ:
Յուրաքանչյուր նման պատմության մեջ կա հավատ, համբերություն և մեծ ճանապարհ, իսկ ամենակարևորը՝ ճիշտ մասնագիտական ուղեկցություն...
Կարդալ ավելին»
1. Արդյո՞ք կարելի է հղիության ընթացքում այցելել ատամնաբույժի: Այո, իհարկե: Հղիության ընթացքում կարելի է և նույնիսկ ցուցված է այցելել ատամնաբույժի: Ատամների խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է ավելի ռիսկային լինել, քան բուժումը: 2. Հղիության ո՞ր եռամսյակն է ամենահարմարը և անվտանգը ատամնաբույժի այցելելու համար: Ատամնաբույժի այցելելու ամենաապահով և հարմար ժամանակը 2-րդ եռամսյակն է, երբ արդեն պտղի օրգանները ձևավորված են: 1-ին եռամսյակ` միջամտություններ իրականացվում է միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում (ցավ, վարակ, թարախակալում ունեցող բորբոքում) : Առաջնահերթությունը տրվում է մորը: 3-րդ եռամսյակ` ավտանգ ժամանակաշրջանն է միաջամտություններ իրականացնելու համար : Կարևորագույն պայմանը, որին հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել հղիի դիրքն է միջամտությունների աթոռին : Ցանկալի է աշխատել նստած, երկար ժամանակով չպառկեցնել: 3. Կարելի՞ է բուժել կամ հեռացնել ատամ հղիության ընթացքում: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է հեռացնել, բուժել ատամ, քանի որ երբեմն խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է հանգեցնել շատ ավելի վտանգավոր ելքի: 4. Ի՞նչ անզգայացում է իրականացվում ատամնաբուժական միջամտություն կատարելու դեպքում: Օգտագործվում է հղիության ընթացքում անվտանգ համարվող տեղային անզգայացնող միջոցներ : Դեղամիջոցը արագ դուրս է գալիս օրգանիզմից, կարելի է ասել պլացենտայի բարիերը չանցնելով: Ավելի ապահով է ճիշտ ցավազրկումը, քան ցավին դիմանալը: Սթրեսը վտանգ է պտղի համար: 5. Արդյո՞ ք վնասակար է ատամների պլոմբավորման ընթացքում կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպը: Ատամի պլոմբավորման ժամանակ կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպի կիրառումն անվնաս է, գործում է տեղային, չի անցնում ամբողջ օրգանիզմով և չի հասնում պտղին: 6. Կարելի՞ է արդյոք հղիության ընթացքում կատարել ատամների ռենտգեն հետազոտություն: Հղիության ընթացքում հրատապ իրավիճակներում թույլատրվում է կատարել ռենտգեն հետազոտություն : Պետք է նշել , որ ժամանակակից սարքավորումները ունեն շատ ցածր ճառագայթում : Ռենտգեն հետազոտություն իրականացնելու ժամանակ հղին պարտադիր հագնում է պաշտպանիչ կապարե գոգնոց : 7. Ի՞նչ միջամտություններ չի կարելի իրականացնել հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում ցանկալի է խուսափել վիրաբուժական ( իմպլանտացիա, լնդային, ծնոտային վիրահատություններ…), կոսմետիկ (ատամների ձևի, գույնի, դեֆեկտների շտկում, լնդերի էսթետիկ միջամտություններ, զարդերի տեղադրում…) միջամտություններից: 8. Կարելի՞ է արդյոք մաքրել ատամնաքարերը և ատամնափառը: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է և պարտադիր է ատամնաքարերի, ատամնափառի մաքրումը, քանի որ դրանք հանդիսանում են վարակի առաջնային օջախ և կարող են հեշտությամբ տարածվել արյան միջոցով, վնասել ինչպես մորը այնպես էլ պտղին: Ատամնաքարերի և ատամնափառի հեռացումը կատարվում է հետևյալ տարբերակներով. ուլտրաձայնային մաքրում, հատուկ մածուկներով փայլեցում (փոլիշ), air-flow մաքրում (տեխնիկան կիրառվում է ատամների և միջատամնային անհասանելի հատվածների մաքրման համար) : Վերը նշված գործընթացները անվնաս են և նպաստում են բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավմանը: 9. Ատամի ցավի դեպքում կարելի՞ է օգտագործել ցավազրկող դեղեր: Այո, կան դեղահաբեր որոնք թուլատրելի են, սակայն ցավազրկողն ընդունելուց առաջ պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: 10. Ինչո՞ւ է հղիության ընթացքում հաճախ առաջանում լնդերի արյունահոսություն: Հորմոնալ փոփոխությունները որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում հղիության ընթացքում նպաստում են լնդերի արյունահոսության առաջացման: 11. Ինչպե՞ս խնամել ատամնաշարը և բերանի խոռոչը հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես ատամների, այնպես էլ լնդերի առողջության վրա, սակայն ճիշտ խնամքը մեզ թույլ կտա խուսափել արյունահոսություններից, տհաճ համի, հոտի զգացումից, հետագա բարդություններից: Ուստի խորհուրդ է տրվում ատամները լվանալ օրական առնվազն երկու անգամ, կատարել խոտաբույսերով պատրաստված թուրմով ողողումներ, սահմանափակել շաքարային սնունդը, նախապատվությունը տալ կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ մթերքներին: Սիրելի հղիներ, ևս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ յուրաքանչյուր եռամսյակում կարևոր է այցելել ատամնաբույժի, անցնել համապատասխան զննում, խորհրդատվություն բարդացումներից խուսափելու համար: Հիշեք ավելի անվտանգ է ժամանակին խնդրի կանխումը:
Կարդալ ավելին»39 տարեկան կինը, ով շուրջ 4 տարի տառապել է անպտղությամբ, դիմել է մեր կլինիկա։ Կատարվել են......
Կարդալ ավելին»