«ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ԾՆՆԴԱՏՈՒՆ» Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն
Լուրեր | Սննդակարգ հղիության ընթացքում

Սննդակարգ հղիության ընթացքում

2025 Դեկ 17, Չորեքշաբթի

Հղիության ընթացքում բալանսավորված սնունդը պետք է ապահովի մոր էներգիան, պտղի ճիշտ աճն ու զարգացումը, ինչպես նաև կանխի անեմիան, այտուցները և վիտամինների պակասը։

Սննդի հիմնական խմբերից մեկը սպիտակուցներն են, որոնք անհրաժեշտ է օգտագործել ամեն օր։ Սպիտակուցների աղբյուրներն են հավը, տավարը, ձուն, լավ եփված ձուկը (շաբաթը մոտ երկու անգամ) և լոբազգիները։

Սպիտակուցը կարևոր է, քանի որ մասնակցում է պտղի ուղեղի և նյարդային համակարգի զարգացմանը, օգնում է ոսկրերի, մկանների և հյուսվածքների ձևավորմանը, անհրաժեշտ է արյան ծավալի մեծացման և հեմոգլոբինի արտադրության համար, ամրացնում է մոր իմունային համակարգը և աջակցում է պլացենտայի ու ամնիոտիկ հեղուկի ձևավորմանը։

Օրվա սպիտակուցի պահանջը կախված է հղիության շրջանից։ Առաջին եռամսյակում այն կազմում է մոտ 1.0–1.1 գ մեկ կգ մարմնի քաշի հաշվով, երկրորդ եռամսյակում՝ 1.1–1.2 գ, իսկ երրորդ եռամսյակում՝ 1.2–1.3 գ։

Ածխաջրերը հղիության ընթացքում հանդիսանում են էներգիայի հիմնական աղբյուրը թե՛ մոր, թե՛ զարգացող պտղի համար։ Դրանք ապահովում են օրգանիզմի էներգիան, նպաստում են պտղի ուղեղի զարգացմանը, կանխում են վնասակար կետոնների առաջացումը, նվազեցնում են թուլությունն ու գլխապտույտը և օգնում են պահպանել նորմալ քաշի աճը։

Օրվա ընթացքում խորհուրդ է տրվում օգտագործել առնվազն 175 գ ածխաջուր, որոնք պետք է կազմեն ընդհանուր կալորիաների մոտ 45–60 տոկոսը։ Նախընտրելի են դանդաղ ներծծվող, բարդ ածխաջրերը՝ ամբողջական հացահատիկը, վարսակը, կարտոֆիլը, լոբազգիները, մրգերն ու բանջարեղենը։ Պետք է սահմանափակել շաքարը, քաղցրավենիքը, քաղցր գազավորված ըմպելիքները և սպիտակ ալյուրից պատրաստված խմորեղենը։ Ածխաջրերի չափազանց նվազեցումը հղիության ընթացքում վտանգավոր է, և ցածր ածխաջրային կամ կետոգեն դիետաները խորհուրդ չեն տրվում։

Ճարպերը նույնպես կարևոր սննդային խումբ են հղիության ընթացքում։ Դրանք մասնակցում են պտղի ուղեղի և տեսողության զարգացմանը, անհրաժեշտ են բջջաթաղանթների և հորմոնների ձևավորման համար, օգնում են ճարպալույծ վիտամինների յուրացմանը, ապահովում են երկարատև էներգիա և աջակցում են պլացենտայի նորմալ աշխատանքին։

Ճարպերը պետք է կազմեն ընդհանուր կալորիաների մոտ 25–35 տոկոսը, և կարևոր է ուշադրություն դարձնել դրանց որակին։ Օգտակար են չհագեցած ճարպերը՝ ձիթապտղի յուղը, ավոկադոն, ընկույզներն ու սերմերը, ինչպես նաև ցածր սնդիկով յուղոտ ձուկը։ Պետք է սահմանափակել տրանսճարպերը, արագ սնունդը, շատ տապակած և վերամշակված մթերքները։ Ճարպերի ամբողջական բացառումը հղիության ընթացքում վտանգավոր է և կարող է ազդել պտղի ուղեղի զարգացման վրա։

Բանջարեղենը պետք է օգտագործել ամեն օր։ Այն ֆոլաթթվի կարևոր աղբյուր է, ամրացնում է իմունային համակարգը, օգնում է կանխել անեմիան, բարելավում է մարսողությունը, նվազեցնում է փորկապությունն ու այտուցները և նպաստում է առողջ քաշի պահպանմանը։

Խորհուրդ է տրվում օրական օգտագործել առնվազն 400–500 գ բանջարեղեն՝ տարբեր գույների։ Օգտակար են կանաչ տերևավոր բանջարեղենները, գազարը, դդմիկը, ճակնդեղը, լոլիկը, քաղցր պղպեղը, ինչպես նաև բրոկոլին ու ծաղկակաղամբը՝ լավ մշակված վիճակում։ Նախընտրելի է բանջարեղենը օգտագործել թարմ կամ գոլորշիով պատրաստված, լավ լվացած և վստահելի աղբյուրից։

Մրգերը հղիության ընթացքում ապահովում են բնական վիտամիններ, հանքանյութեր և հակաօքսիդանտներ։ Դրանք ամրացնում են իմունային համակարգը, նպաստում են պտղի նյարդային համակարգի զարգացմանը, կանխում են փորկապությունը, աջակցում են օրգանիզմի հիդրացիային և պաշտպանում են բջիջները։

Օրական խորհուրդ է տրվում օգտագործել 2–3 չափաբաժին միրգ, որտեղ մեկ չափաբաժինը մեկ միջին միրգ է կամ մոտ 150 գ կտրտած միրգ։ Օգտակար են խնձորը, տանձը, բանանը՝ չափավոր, ցիտրուսները, նուռը և լավ լվացված սեզոնային հատապտուղները։ Պետք է սահմանափակել շատ քաղցր մրգերը մեծ քանակով, չպաստերիզացված հյութերը և չոր մրգերը՝ չափից շատ օգտագործման դեպքում։

Կաթնամթերքը կարևոր է պտղի ոսկրերի և ատամների զարգացման, ինչպես նաև մոր առողջության պահպանման համար։ Այն կալցիումի հիմնական աղբյուրն է, մասնակցում է նյարդային համակարգի և մկանների աշխատանքին, օգնում է արյան մակարդմանը և պաշտպանում է մոր ատամներն ու ոսկրերը։

Օրական անհրաժեշտ է մոտ 1000–1200 մգ կալցիում, որը սովորաբար ապահովվում է օրական 2–3 բաժին կաթնամթերքով։ Օգտակար են պաստերիզացված կաթը, մածունը, առանց շաքարի յոգուրտը, պաստերիզացված կաթից պատրաստված պանիրները և կեֆիրը։ Պետք է խուսափել չպաստերիզացված կաթից և պանիրներից։ Լակտոզայի անհանդուրժողականության դեպքում կարելի է ընտրել լակտոզազերծ կամ կալցիումով հարստացված բուսական ըմպելիքներ։

Հղիության ընթացքում անհրաժեշտ է նաև բավարար քանակով ջուր օգտագործել՝ օրական մոտ 1.5–2 լիտր։

Պետք է խուսափել ալկոհոլից, հում ձկից և հում ձվից, շատ աղի և շատ քաղցր սննդից։ Սուրճի օգտագործումը խորհուրդ է տրվում սահմանափակել՝ առավելագույնը մեկ բաժակ օրական։

Վիտամիններն ու յոդը հղիության ընթացքում հատկապես կարևոր են, քանի որ նպաստում են պտղի ճիշտ աճին, նյարդային համակարգի ձևավորմանը և մոր առողջության պահպանմանը։

Յոդը մասնակցում է վահանաձև գեղձի հորմոնների արտադրությանը և անհրաժեշտ է պտղի ուղեղի զարգացման համար։ Յոդի պակասը կարող է առաջացնել պտղի մտավոր զարգացման խանգարումներ և վահանաձև գեղձի խնդիրներ մոր մոտ։ Յոդի աղբյուրներն են յոդացված աղը, ծովային ձուկը, կաթնամթերքը և ձուն։ Սովորաբար հղիներին անհրաժեշտ է մոտ 200–250 մկգ յոդ օրական՝ բժշկի խորհրդով։

Ֆոլաթթուն կանխում է նյարդախողովակի արատները և հատկապես կարևոր է հղիության առաջին ամիսներին։ Օրվա խորհուրդ տրվող քանակը 400–600 մկգ է։ Այն առկա է կանաչ տերևավոր բանջարեղենի և լոբազգիների մեջ։

Վիտամին B12-ը մասնակցում է արյունաստեղծմանը և կանխում է անեմիան։ Այն պարունակվում է մսի, ձկան, ձվի և կաթնամթերքի մեջ։

Վիտամին D-ն օգնում է կալցիումի յուրացմանը և կարևոր է պտղի ոսկրերի համար։ Այն ստացվում է արևի լույսից, ձկից և ձվից, և հաճախ պահանջվում է հավելում։

Երկաթը կանխում է հղիության անեմիան և ապահովում է թթվածնի տեղափոխումը օրգանիզմում։ Այն պարունակվում է տավարի մսի, լոբազգիների և կանաչ բանջարեղենի մեջ։

Վիտամին C-ն բարձրացնում է իմունիտետը և օգնում է երկաթի յուրացմանը։ Այն առկա է ցիտրուսներում, պղպեղում և նռան մեջ։

Վիտամին A-ն կարևոր է տեսողության և բջիջների զարգացման համար, սակայն դրա չափից շատ օգտագործումը կարող է վնասել պտղին, ուստի անհրաժեշտ է զգուշություն։ Այն պարունակվում է գազարի և դդմի մեջ։

Վիտամիններն ու հանքանյութերը պետք է ընդունել միայն բժշկի նշանակմամբ և չգերազանցել առաջարկված դեղաչափերը։

+374 60 68 58 48

Վերջին թարմացումներ

Կարդալ ավելին»
2026 Ապր 21, Երեքշաբթի | Լուրեր

Երբ երկար սպասված երազանքը վերջապես դառնում է իրականություն…

Յուրաքանչյուր նման պատմության մեջ կա հավատ, համբերություն և մեծ ճանապարհ, իսկ ամենակարևորը՝ ճիշտ մասնագիտական ուղեկցություն...

Կարդալ ավելին»
2026 Ապր 24, Ուրբաթ | Պացիենտների համար

ՀՏՀ. ատամնաբուժական միջամտություններ հղիության ընթացքում

1. Արդյո՞ք կարելի է հղիության ընթացքում այցելել ատամնաբույժի: Այո, իհարկե: Հղիության ընթացքում կարելի է և նույնիսկ ցուցված է այցելել ատամնաբույժի: Ատամների խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է ավելի ռիսկային լինել, քան բուժումը: 2. Հղիության ո՞ր եռամսյակն է ամենահարմարը և անվտանգը ատամնաբույժի այցելելու  համար: Ատամնաբույժի այցելելու ամենաապահով և հարմար ժամանակը 2-րդ եռամսյակն է, երբ արդեն պտղի օրգանները ձևավորված են: 1-ին եռամսյակ` միջամտություններ իրականացվում է միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում (ցավ, վարակ, թարախակալում ունեցող բորբոքում) : Առաջնահերթությունը տրվում է մորը: 3-րդ եռամսյակ` ավտանգ ժամանակաշրջանն է միաջամտություններ իրականացնելու համար : Կարևորագույն պայմանը, որին հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնել հղիի դիրքն է միջամտությունների աթոռին : Ցանկալի է աշխատել նստած, երկար ժամանակով չպառկեցնել: 3. Կարելի՞ է բուժել կամ հեռացնել ատամ հղիության ընթացքում: Այո,  հղիության ընթացքում կարելի է  հեռացնել, բուժել ատամ, քանի որ երբեմն  խնդիրը չլուծված թողնելը կարող է հանգեցնել շատ ավելի վտանգավոր ելքի: 4. Ի՞նչ անզգայացում է իրականացվում ատամնաբուժական միջամտություն կատարելու դեպքում: Օգտագործվում է հղիության ընթացքում անվտանգ համարվող տեղային անզգայացնող միջոցներ : Դեղամիջոցը արագ դուրս է գալիս օրգանիզմից, կարելի է ասել պլացենտայի բարիերը չանցնելով: Ավելի ապահով է ճիշտ ցավազրկումը, քան ցավին դիմանալը: Սթրեսը վտանգ է պտղի համար: 5. Արդյո՞ ք վնասակար է ատամների պլոմբավորման ընթացքում կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպը: Ատամի պլոմբավորման ժամանակ կիրառվող ուլտրամանուշակագույն լամպի կիրառումն անվնաս է, գործում է տեղային, չի անցնում ամբողջ օրգանիզմով և չի հասնում պտղին: 6. Կարելի՞ է արդյոք հղիության ընթացքում կատարել ատամների ռենտգեն հետազոտություն: Հղիության ընթացքում հրատապ իրավիճակներում թույլատրվում է կատարել ռենտգեն հետազոտություն : Պետք է նշել , որ ժամանակակից սարքավորումները ունեն շատ ցածր ճառագայթում : Ռենտգեն հետազոտություն իրականացնելու ժամանակ հղին պարտադիր  հագնում է պաշտպանիչ կապարե գոգնոց : 7. Ի՞նչ միջամտություններ չի կարելի իրականացնել հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում ցանկալի է խուսափել վիրաբուժական ( իմպլանտացիա, լնդային, ծնոտային վիրահատություններ…), կոսմետիկ (ատամների ձևի, գույնի, դեֆեկտների շտկում, լնդերի էսթետիկ միջամտություններ, զարդերի տեղադրում…) միջամտություններից: 8. Կարելի՞ է արդյոք մաքրել ատամնաքարերը և ատամնափառը: Այո, հղիության ընթացքում կարելի է և պարտադիր է ատամնաքարերի, ատամնափառի մաքրումը, քանի որ դրանք հանդիսանում են վարակի առաջնային օջախ և կարող են հեշտությամբ տարածվել արյան միջոցով, վնասել ինչպես մորը այնպես էլ պտղին:     Ատամնաքարերի և ատամնափառի հեռացումը կատարվում է հետևյալ տարբերակներով. ուլտրաձայնային մաքրում, հատուկ մածուկներով փայլեցում (փոլիշ), air-flow մաքրում (տեխնիկան կիրառվում է ատամների և միջատամնային անհասանելի հատվածների մաքրման համար) : Վերը նշված գործընթացները անվնաս են և նպաստում են բերանի խոռոչի հիգիենայի բարելավմանը: 9. Ատամի ցավի դեպքում կարելի՞ է օգտագործել ցավազրկող դեղեր: Այո, կան դեղահաբեր որոնք թուլատրելի են, սակայն ցավազրկողն ընդունելուց առաջ պարտադիր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: 10. Ինչո՞ւ է հղիության ընթացքում հաճախ առաջանում լնդերի արյունահոսություն: Հորմոնալ փոփոխությունները որոնք տեղի են ունենում օրգանիզմում հղիության ընթացքում նպաստում են լնդերի արյունահոսության առաջացման:   11. Ինչպե՞ս խնամել ատամնաշարը և բերանի խոռոչը հղիության ընթացքում: Հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես ատամների, այնպես էլ լնդերի առողջության վրա, սակայն ճիշտ խնամքը մեզ թույլ կտա խուսափել արյունահոսություններից, տհաճ համի, հոտի զգացումից, հետագա բարդություններից: Ուստի խորհուրդ է տրվում ատամները լվանալ օրական առնվազն երկու անգամ, կատարել խոտաբույսերով պատրաստված թուրմով ողողումներ, սահմանափակել շաքարային սնունդը, նախապատվությունը տալ կալցիումով և վիտամին D-ով հարուստ մթերքներին: Սիրելի հղիներ, ևս մեկ անգամ հիշեցնում ենք, որ յուրաքանչյուր եռամսյակում կարևոր է այցելել ատամնաբույժի, անցնել համապատասխան զննում, խորհրդատվություն բարդացումներից խուսափելու համար: Հիշեք ավելի անվտանգ է ժամանակին խնդրի կանխումը:  

Կարդալ ավելին»
Կարդալ ավելին»
2026 Հուն 12, Երկուշաբթի | Մասնագետների համար

Մարգարյան ծննդատանը հաջողությամբ իրականացվել է հերթական օրգանապահպանողական վիրահատությունը

39 տարեկան կինը, ով շուրջ 4 տարի տառապել է անպտղությամբ, դիմել է մեր կլինիկա։ Կատարվել են......

Կարդալ ավելին»

«ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ ԾՆՆԴԱՏՈՒՆ» Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն

Հետևե՛ք մեզ

Սոցցանցերում

Կապ

Խորհրդատվություն

Ին՞չ են ասում մեր հաճախորդները...

Թողեք Ձեր կարծիքը




Ինչպե՞ս կգնահատեք մեր ծառայությունը